ART TASTING: de smaak van kunst
Hoe kan de beleving van jongeren tussen de 12-18 jaar verbeterd worden tijdens een verplicht bezoek met school aan een kunstmuseum?
Musea worden momenteel bedreigd door vergrijzing. Maar 2% van alle Museumkaarthouders is tussen de 13 en 18 jaar oud. Bovendien wordt slechts 21% van de totale museumbezoeken door jongeren t/m 18 jaar gedaan, die voornamelijk bestaan uit verplichte schoolbezoeken (Bron: Museumcijfers 2021). Het is dan ook niet gek dat jongeren musea associëren met mensen waarmee ze niets gemeen hebben en plekken waar ze niet willen zijn. Te midden van majestueuze kunstwerken en historische schatten kunnen musea onbedoeld barrières opwerpen die jongeren ontmoedigen. Jongeren hebben vaak een negatief beeld van kunst, omdat musea als saai, ontoegankelijk en belerend worden gezien.
Deze factoren leiden tot een vicieuze cirkel: hoe minder jongeren naar musea gaan, hoe minder ze die plaatsen kennen, hoe minder ze zich aangesproken voelen en dus hoe lager hun motivatie om te gaan. Daarbij komt nog kijken dat tieners die tijdens hun tienerjaren zelden of nooit een museum bezoeken, later op volwassen leeftijd minder geneigd zijn interesse te tonen in dergelijke locaties (Jennifer L. Novak-Leonard and Alan S. Brown, 2011). Dit is zorgwekkend, tieners zijn het publiek van de toekomst.
Een verplicht bezoek aan een museum met school ziet er vaak als volgt uit: jongeren worden in kleine groepjes verdeeld en gaan met een museumgids het museum door. De gids kiest een aantal schilderijen uit en geeft uitleg over de achtergrond en de kunstenaar. Tussendoor worden de jongeren wat vragen gesteld. Echter, de jongeren tonen weinig interesse in wat de gids te vertellen heeft zodra ze een bankje zien, gaan ze direct zitten en nemen een hangende houding aan. Hoe kan deze ervaring worden verbeterd?
De oplossing: Art Tasting is een 'creative concept' waarbij schilderijen worden geïnterpreteerd in de vorm van een culinaire, speculatieve tasting.
Gebaseerd op achtergrondinformatie, de inhoud van het schilderij, de essentie en wat het schilderij bijzonder maakt, bestaat de tasting uit een vertaling van het schilderij naar een hapje, een drankje, geurmonsters en kaarten. De kaarten dienen als gespreksstarters en geven sturing over het verband tussen de tasting en het schilderij.
Het idee? Bij een bezoek aan bijvoorbeeld het Mauritshuis, eten, drinken en discussiëren jongeren over een selectie schilderijen aan de hand van een tasting.
Het effect? De multi-zintuigelijke, Art Tasting is zo ontworpen dat het jongeren nieuwsgierig maakt naar hoe het schilderij is vertaald naar iets wat je kan nuttigen en vervolgens verrast met wat ze ervaren. Tegelijkertijd leren ze meer over het schilderij en kunnen ze zelf bepalen hoe ze deelnemen aan de tasting, met ruimte voor eigen interpretatie.
Dit is een voorbeeld van een tasting gebaseerd op het schilderij: 'De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp - Rembrandt van Rijn'.
Docent Marcel over deze ervaring:
'Puddingkleurig wondvocht gulpt als olieverf uit de gepenseelde wondholte, de muffe geur van pijptabak genesteld in een fluwelen gewaad mengt zich met de weeïge geur van gekookte pens, en de vluchtige alcohol van jenever. Een museummedewerker vraagt of ik nog een blokje varkens zwoerd lust om de ervaring mee af te maken. In een hoekje staat een bleek pubermeisje te kokhalzen en houdt alles nog maar net binnen, terwijl een fluim witte spek in het baardhaar van een 17e eeuwse edelman naar benenden glijdt. Achteraf had ik de zaal met de Hollandse meesters misschien toch maar moeten overslaan. Ik had gelijk naar de zonnige lavendelgeur van de impressionisten moeten lopen.'
waarmee je een vertaling van het onderwerp van het schilderij drinkt.
Bronnen:
Cesário, T. O. (2019). Memories of Carvalhal’s Palace:Haunted Encounters, a Museum Experienceto Engage Teenagers. Portugal: Faculty of Engineering, University of Porto, University of Madeira.
CJP, Motivaction. (2012). Het Cultureel Jongeren Profiel. CJP.
Jennifer L. Novak-Leonard and Alan S. Brown, W. (2011). A multi-modal understanding of arts participation. Washington DC: National Endowment for the Arts.
Tubelight. (2019). VERRIJK DE KUNSTERVARING. Opgehaald van https://www.tubelight.nl/verrijk-de-kunstervaring/