De Antonius Abt speurtocht

by Ivana Derichs

Hoe kun je het verhaal van de Antonius Abt te Terheijden op een boeiende manier vertellen aan kinderen tussen de 8 en 10 jaar, zodat zij zich bewust worden van het bestaan van het monument?

Kinderen | Erfgoed | Spel | CMD

Het doel van de Antonius Abt speurtocht is om kinderen geïnteresseerd te krijgen in het monument de Antonius Abt en erkenning te creëren voor zowel het gebouw als haar geschiedenis. Het streven is dat kinderen zich bewust worden van het bestaan van dit monument, zonder dat zij dit gebouw geregeld hoeven te bezoeken.

Probleemstelling

Door teruglopend kerkbezoek sluiten in Nederland steeds meer kerken hun deuren. Dit komt o.a. doordat het aantal religieuzen aan het dalen is [1]. Ook bij kerkgebouw de Antonius Abt in Terheijden hing dreiging van sluiting boven het hoofd. Om dit te voorkomen is in 2013 de Stichting Behoud de Antonius Abt opgericht. Hun doel is om het gebouw te behouden voor de toekomst. [2]

De Antonius Abt is er voor de gemeenschap van Terheijden en zorgt voor verbondenheid in de community. Mensen komen hier samen voor evenementen en kerkdiensten. Ook is de kerk een belangrijk herkenningspunt in Terheijden. Daarom is het belangrijk dat ook een volgende generatie betrokken wordt bij deze kerk. De Stichting Behoud de Antonius Abt zoekt dus, naast volwassenen, ook voor kinderen manieren om deze te betrekken bij het verhaal van de kerk, zodat ook zij later eventueel dit verhaal kunnen vertellen en de ambitie behouden om een monument zoals in dit geval de Antonius Abt te bezoeken.

Hoewel de Antonius Abt een kerkgebouw is, ligt de nadruk van dit project niet op geloof/religie, maar op het behoud en de waardering van het gebouw zelf.

Erfgoededucatie

Door middel van erfgoededucatie krijgen kinderen een vorm van historisch besef. Kinderen onderwijzen in (cultuur)erfgoed stimuleert de betrokkenheid en verbondenheid met hun eigen omgeving. Een belangrijk aspect hierbij is, dat de kinderen zelf daadwerkelijk in aanraking komen met het erfgoed, dit is omdat een interactieve leerervaring meer impact heeft dan het leren uit boeken. Om kinderen bewust te maken van erfgoed is het daarom waardevol om ze zoveel mogelijk gebruik te laten maken van hun zintuigen (zien, voelen, horen, ruiken etc.). [3, 4]

De Antonius Abt speurtocht

In de speurtocht ‘Het verloren kistje’, neemt de ‘Abt Bewaarder’ kinderen mee op een ontdekkingstocht door de Antonius Abt in Terheijden. Op zoek naar een kistje, die het ondeugende huisdier Joffer heeft verstopt, moeten kinderen diverse puzzels oplossen, die hen iets leert over de Antonius Abt en haar geschiedenis. De kinderen worden meegenomen in een verhaal die door middel van audio verteld wordt.

Door de ontworpen speurtocht, worden kinderen bewust van het monument de Antonius Abt. Kinderen tussen de 8 en 10 jaar beginnen interesse te krijgen voor geschiedenis en kunnen zelfstandig causale verbanden leggen. Dit komt tot uiting doordat de kinderen bijna zelfstandig de speurtocht kunnen doorlopen en achteraf aanzienlijke interesse tonen in het kerkgebouw.

Positionering

Toen ik op zoek was naar een afstudeeropdracht, wist ik niet precies wat ik graag zou willen doen. Daarom besloot ik te kijken of er iemand anders was die een opdracht voor mij had. Tijdens mijn zoektocht kwam ik in aanraking met De Stichting Behoud de Antonius Abt en zij hadden een interessante opdracht voor mij. Ikzelf vind het geweldig om naar geschiedenisverhalen te luisteren, hoe bepaalde wetten, normen, waarden, gebouwen, culturen zichzelf door de jaren heen veranderen, heeft mij altijd al gefascineerd. Veel kinderen zien geschiedenis als een saai eentonig vak [5], maar er schuilen zoveel diverse verhalen in ons eigen verleden (van oorlog en verraad tot liefde en heldendaden). Ik wilde graag proberen deze fascinatie op kinderen over te brengen.

Het interessante aan het onderwerp van dit onderzoek is hoe ik storytelling en geschiedenis kan combineren. De uitdaging is om doormiddel van storytelling een stukje geschiedenis op een boeiende manier te kunnen presenteren, waardoor we onze geschiedenis op een nieuwe manier kunnen begrijpen en waarderen.

Bronnen

1. Centraal Bureau voor de Statistiek. (2018, 21 oktober). Meer dan de helft Nederlanders niet religieus. Centraal Bureau voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/43/meer-dan-de-helft-nederlanders-niet-religieus

2. Ons verhaal - Stichting Behoud de Antonius Abt. (2021, 14 december). Stichting Behoud de Antonius Abt. https://behouddeantoniusabt.nl/ons-verhaal/

3. Wat is erfgoededucatie? (z.d.). Erfgoed Brabant Academie. https://www.erfgoedbrabantacademie.nl/wat-is-erfgoededucatie#:~:text=Waarom%20

4. Cultureel erfgoed. (z.d.). SLO. https://www.slo.nl/thema/vakspecifieke-thema/kunst-cultuur/leerplankader-kunstzinnige-orientatie/leerlijnen/cultureel-erfgoed/#:~:text=Kinderen%20uit%20groep%203%2D4,heeft%20omdat%20het%20uniek%20is

5. Arbeláez, M. A. C. (2022, 13 februari). De voordelen van geschiedenis leren voor kinderen. Je bent mama. https://jebentmama.nl/onderwijs/de-voordelen-van-geschiedenis-leren-voor-kinderen/