De Sociale Botervlieg

Context en positionering - waarom

We blijven groeien en veranderen als maatschappij. Ik vind het belangrijk dat we onze sociale normen, onze netwerken en ons gedrag niet laten verzwakken maar juist versterken. We zijn gemaakt om pro sociaal te zijn. Het is goed dat we elkaar meer steunen dan dat nodig is om te overleven. Het geeft betekenis aan ons bestaan en aan onze interacties. Dit verrijkt ons leven. Elkaar leren gunnen en helpen is wat mij betreft een van de meest belangrijke aspecten van een samenleving. Vooral in dit digitale tijdperk. Gemeenschappen die sterkere sociale netwerken, normen en waarden hebben, komen makkelijker door maatschappelijke tegenslagen heen. Daarnaast zorgt het voor een fijnere leefomgeving. Pro sociale groei is dus zowel van maatschappelijk als individueel belang. We zijn al goed bezig maar we zouden verder moeten gaan.

Wat mij betreft is het waard om met design mensen elkaar te laten inspireren en te motiveren om een probleem aan te pakken. Dat gevoel van saamhorigheid laten ontstaan. Pro sociaal gedrag is te trainen door mindfulness meditatie. Het werkt, maar deze methode is gewoon niet voor iedereen weggelegd. Met dit project wordt dat principe verwerkt in een design dat ook gelijk een probleem aanpakt.

Design - Hoe

Als ontwerper wil ik met design, pro sociaal gedrag stimuleren. Dit wordt bereikt door mensen uit te dagen het initiatief te nemen. Er ontstaat zo een opmerkelijke pro sociale gebeurtenis. Dit wordt door een hoop mensen waargenomen in dezelfde omgeving. Een deel van die mensen kunnen geïnspireerd worden, gedrag aan gaan passen of iets nieuws leren. Een klein deel van deze mensen zullen hun aangepaste houding, gedrag of nieuw perspectief (on)bewust meenemen in hun dagelijkse bestaan. Hier zullen ze dus weer anderen mensen positief mee beïnvloeden. Dit blijft zich herhalen. Dit noemen we het butterfly effect.

Wat de pro sociale actie precies is, hangt af van het (maatschappelijk) probleem. Denk hierbij aan het verlichten van de werkdruk in de horeca of het reduceren van zwerfafval en glas in parken. Je zou met dit ontwerpprincipe dus verschillende uitingen kunnen realiseren. Na het vaststellen van het probleem, is het dus van belang dat mensen vrijwillig het initiatief nemen om dat probleem te aan te pakken. Met dat initiatief inspireren ze dus een deel van de mensen die hun gedrag waarneemt. Zo kan je individuele groei stimuleren naast het reduceren van een probleem. Naar mijn gevoel pak je problemen zo meer bij de kern aan en is de doelgroep meer gemotiveerd . Ten slotte zorg je zo ook voor een luchtigere sfeer. Dit design principe noem ik “De Sociale Botervlieg”.

Eindontwerp – Wat?

Mijn eindontwerp is dus een voorbeeld van hoe je het ontwerp principe “De Sociale Botervlieg” toe zou kunnen passen. Het is een opvallende mobiele prullenbak met afvalgrijpers. Door de teksten op het ontwerp zien mensen wat ze er mee mogen doen. Verplaatsen of laten staan. Daarnaast worden ze uitgedaagd het initiatief te nemen om zwerfafval op te ruimen. Een probleem en irritatie die veel mensen delen. De interactie valt op doordat het ontwerp apart oogt wanneer je hem ziet en vooral wanneer het beweegt.

Doel(groep)

Mijn doel is om de kracht en belang te laten zien van “The Butterfly Effect” en pro sociaal gedrag. Mensen zoals ik, die bewust zijn van hun gedrag en daar in willen groeien en zich willen verbeteren op pro sociaal vlak, wil ik daarin steunen. De gelegenheid daarvoor faciliteren. De tools geven om het initiatief te starten en ze motiveren door ze de impact van hun gedrag te laten ervaren. Dit kunnen zowel fysieke veranderingen in een omgeving zijn of individuele gedragsveranderingen. Het ideaal beeld is dan ook dat we een gevoel van saamhorigheid ervaren wanneer we samen iets aanpakken. Dat we weten dat we er voor elkaar zijn.

Conclusie

Ondanks de korte testperiode op een rustige dag, kan je alsnog zien dat mensen elkaar “aansteken”, in ieder geval nieuwsgierig maken. Of dat er voor heeft gezorgd dat de mensen in de video zwerfaval opruimden is moeilijk te zeggen. Het ontwerp werd vaak opgemerkt maar er werd niks mee gedaan. Naar mijn gevoel ontbrak er vooral consistentie, kwantiteit en was het uitdagende aspect vrij zwak. Mijn iteratie hierop zou speelser, uitdagender en verspreid door bijvoorbeeld een hele stad zijn. Zoals normale prullenbakken. Om een probleem als zwerfafval of glas aan te pakken met aanstekelijk pro sociaal gedrag, zouden bewoners dit gedrag gewoon vaker en consistent moeten waarnemen. Het design zou voor een lange periode verspreid moeten zijn in een leefomgeving zodat mensen beter begrijpen wat het doel is. Er zou dus verder onderzoek gedaan kunnen worden naar verandering op lange termijn. Wat als burgers van een stad consistent pro sociaal gedrag waarnemen? Wat als ze verandering in hun leefomgeving merken en weten dat ze er aan bij gedragen hebben of het nog kunnen versterken?

Link naar mijn studenten Youtube Kanaal

https://www.youtube.com/channel/UCatOWScrI-nb6W3j2q85xhw

Bibliografie

Alaie, R. (sd). vlindereffect-uitleg-butterfly-effect. Opgehaald van hetnlpcollege: https://hetnlpcollege.nl/vlindereffect-uitleg-butterfly-effect/

Boulos, R. (2017). 4-excuses-that-will-keep-you-from-helping-others. Opgehaald van livewellworryless: https://livewellworryless.com/2017/05/13/4-excuses-that-will-keep-you-from-helping-others/

Hong, H. (2023, Januari). life-strategies/bystander-effect. Opgehaald van realsimple: https://www.realsimple.com/work-life/life-strategies/bystander-effect

Jeroen. (2021). Waarom is consistentie een belangrijke gewoonte om doelen te bereiken? Opgehaald van Blijvengroeien: https://blijvengroeien.nl/consistentie-en-je-doelen-sneller-bereiken/#:~:text=Het%20gaat%20erom%20dat%20je,Daarom%20gaat%20consistentie%20over%20herhaling.

Learn, F. (2021). courses sustainability through film. Opgehaald van Future Learn: https://www.futurelearn.com/info/courses/sustainability-through-film/0/steps/266045

Marsh, A. (sd). TED Talks. Opgehaald van whysomepeoplearemorealtruisticthanothers: https://www.ted.com/talks/abigailmarshwhysomepeoplearemorealtruisticthanothers

Ricard, M. (sd). TED Talks. Opgehaald van howtoletaltruismbeyourguide: https://www.ted.com/talks/matthieuricardhowtoletaltruismbeyourguide?language=nl

Yoeli, E. (sd). TED Talks. Opgehaald van howtomotivatepeopletodogoodforothers?: https://www.ted.com/talks/erezyoelihowtomotivatepeopletodogoodforothers?language=nl