Eilanden van de digitale wereld

Sociale media is vandaag de dag onmisbaar geworden in onze samenleving. Het biedt diverse voordelen, maar brengt ook risico's met zich mee. Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking is het echter een extra uitdaging om zich in deze digitale wereld te bewegen. Een quote die dit goed beschrijft is:

“Cyberbullying and financial and sexual exploitation are some of the difficulties surrounding young adults with learning disabilities and social networking use. Victimization and bullying via the Internet and mobile phones are prevalent among young people with an intellectual and/or developmental disability, and there is a correlation between cyberbullying and IQ, self-esteem and depressive feelings and frequency of computer use.”

 - Åsa Borgström, Kristian Daneback and Martin Molin (Åsa Borgström, 2019)

Dit probleem heeft geleid tot een diepgaand onderzoek naar hoe deze jongeren beter kunnen worden voorbereid en begeleid bij het gebruik van sociale media.

Jongeren met een licht verstandelijke beperking vormen een kwetsbare groep omdat “hun beperking online niet direct zichtbaar is” (Nikken, 2015). Dit maakt hen vatbaarder voor diverse online risico's. Tegelijkertijd hebben ze de mogelijkheid om zichzelf online te presenteren zonder dat hun beperking meteen zichtbaar is. Om deze redenen is het cruciaal dat deze jongeren toegang hebben tot sociale media, maar ook dat er meer aandacht en begeleiding komt om hen bewust te maken van de gevaren van de digitale wereld.

Het onderzoek begon met deskresearch, testfasen en gesprekken met mediadeskundigen, begeleiders en jongeren met een licht verstandelijke beperking om inzicht te krijgen in de doelgroep en de risico's. Dit resulteerde in de ontwikkeling van de "Sociale Media Diepgangs Pyramide", die de verschillende niveaus van sociale media visualiseert en inzicht biedt in de digitale wereld. Door samen te werken met de doelgroep en begeleiders werden valkuilen geïdentificeerd en risico's in kaart gebracht, wat een solide basis vormde voor het proof of concept.

Het proof of concept is een discussiespel genaamd "Eilanden van de Digitale Wereld". Het discussiespel heeft als doel om open en eerlijke gesprekken te faciliteren over sociale media en verschillende ervaringen te delen. Met als uiteindelijke doel anderen te helpen en nieuwe kennis te vergaren. Het spel maakt gebruik van game mechanics die geleend zijn van op serious gaming en behandelt onderwerpen die door de doelgroep als belangrijk werden aangemerkt. Het spel(bord) is gebaseerd op de "Sociale Media Diepgang Pyramide" en biedt een laagdrempelige manier om met elkaar in gesprek te gaan, van elkaar te leren en nieuwe inzichten te verkrijgen.

Het discussiespel draagt bij aan de voorbereiding van jongeren met een licht verstandelijke beperking op sociale media door hen te voorzien van informatie over hoe sociale media werkt en welke valkuilen er zijn. Naarmate jongeren vaker in aanraking komen met sociale media en zich verder verdiepen in deze digitale wereld, begeleidt het spel hen stap voor stap. Het spelbord en de bijbehorende vragen kunnen worden aangepast aan de behoeften van de specifieke groep die op dat moment speelt, zodat elke groep op hun eigen niveau begeleid kan worden en passende kennis kan verwerven.

Geciteerde werken:

Åsa Borgström, K. D. (2019). Young people with intellectual disabilities and social media: A literature review and thematic analysis. Scandinavian Journal of Disability Research.

Nikken, M. V. (2015). Media en kinderen met een LVB. Utrecht: Nederlands Jeugd Instituut, mediawijsheid.net.