Expeditie Ideation

Tegenwoordig wordt men vaak afgerekend op prestaties. Voor veel studenten kan het dan ook altijd beter en is het nooit goed genoeg. Het gevolg hiervan is dat er veel perfectionistische studenten zijn. (Scriptium, 2020) Hoe meer een student streeft naar perfect werk, hoe lager de creativiteit. (Goulet-Pelletier et al., 2021) Perfectionisme is dan ook een vaak voorkomende creatieve barrière. Het is een obstakel voor het creatieve proces: het staat namelijk de start of de voltooiing van creatief werk in de weg. (Perfectionisme werkt niet (goed), 2013)

De ideate fase, ook wel bekend als ideegeneratie of brainstormen, is de fase binnen het ontwerpproces waarin je ideeën vormt. (Gonesh, 2021) Het doel is om zoveel mogelijk ideeën te bedenken om het probleem waar je voor ontwerpt op te lossen. Het gaat er hierbij niet om de haalbaarheid van deze ideeën te evalueren of beoordelen, maar juist om het laten stromen van de creativiteit en probleemoplossing. De eerste bedachte ideeën zijn vaak de meest voor de hand liggende. Ideevorming helpt dan ook om verder te gaan dan deze eenvoudige ideeën, aannames ter discussie te stellen en out of the box te denken om niet alleen het makkelijkste, maar ook het beste idee te vinden. (Best Practices for the Ideate Stage of Design Thinking, z.d.) Er is namelijk niet één geniale ingeving nodig, maar een hele bulk aan ideeën. Een simpele oplossing voor een ingewikkeld probleem bestaat meestal uit een optelling van vele kleine ideetjes. (Gonesh, 2021)

Perfectionistische studenten kunnen erg zelfkritisch, veroordelend en analytisch ten aanzien van hun ideeën zijn, waardoor de natuurlijke stroom en het proces van ideegeneratie geblokkeerd wordt. (Perfectionisme werkt niet voor creativiteit?, 2022) Ze zadelen zichzelf op met meer, en vaak ook onnodig, werk. Ze kunnen zich zodanig in de kleine details van hun werk verliezen, waardoor het grote werk niet afgemaakt kan worden. Ze perfectioneren onderdelen, zoals schetsen, die niet geperfectioneerd zouden hoeven worden, waardoor het lastig wordt om van een idee af te stappen wanneer er wijzigingen moeten komen binnen een project. (Hermans, 2020) Binnen een ontwerpproces is het juist beter om imperfecte eerste versies te maken. Ondanks dat de perfectionistische student dit misschien ziet als lage kwaliteit, geeft de ruige aard van schetsen en prototypen juist vrijheid voor feedback, en dat is waar groei en verbetering uit ontstaat, wat nodig is om werk van hoge kwaliteit op te kunnen leveren. (Tinsley, 2021)

Expeditie Ideation is een toolkit die de student mee neemt op een reis door creatieve ideeën. De toolkit helpt studenten om hun creativiteit meer te benutten tijdens de ideate fase van het ontwerpproces. Aan de hand van de tools worden ze door deze fase heen begeleid en wordt creatief denken gestimuleerd, zodat er meer uit het proces van verkenning van mogelijkheden en ideevorming gehaald kan worden.

De toolkit bestaat uit een schetsboekje en een set idee kubussen die de student een handje helpen in hun creatieve project. Aan de hand van de creatieve opdrachten in het schetsboekje en de opties die de idee kubussen bieden, wordt de student geïnspireerd om veel verschillende ideeën te bedenken. Door middel van deze tools ontdekken ze nieuwe ideeën binnen de ontwerp projecten waar ze op dat moment mee bezig zijn. De tools helpen bij het verkennen van verschillende mogelijkheden binnen het project.

De toolkit is géén oplossing voor perfectionisme, maar helpt studenten wel om creatiever te werk te gaan binnen een ontwerpproces en zich minder door hun perfectionisme te laten leiden. Door creatief denken te stimuleren en de student aan de hand van opdrachten door het ideate proces heen te begeleiden, verkent de student meer en andere ideeën. Zo wordt de student goed voorbereid op de prototype fase, zodat er een goede basis is voor deze volgende fase en de rest van het project goed vervolgd kan worden.

Nadat de student in jaar 1 is gestart met een ontwerp opleiding, krijgt de student de Expeditie Ideation toolkit aangereikt vanuit deze opleiding. Wanneer er een nieuw project gestart wordt waarbij een ontwerpproces wordt doorlopen, doet de student eerst onderzoek door middel van de empathize en define fases. Zodra dit onderzoek afgerond is en de ideate fase gestart wordt, is de toolkit toepasbaar.

De student gebruikt het schetsboekje tijdens deze fase en gaat aan de slag, waarbij de opdrachten gebruikt worden als houvast en begeleiding. Waar er behoefte aan is, gebruikt de student de idee kubussen als extra ondersteuning of inspiratie bij het bedenken van ideeën. Door middel van deze tools worden veel verschillende ideeën verkend en de creativiteit wordt beter benut. Op deze manier wordt er meer uit de ideate fase gehaald. Mogelijke oplossingen worden verkend en de beste ideeën worden nog verder uitgewerkt.

Wanneer het schetsboekje volledig ingevuld is, zijn er genoeg ideeën bedacht en zodanig uitgewerkt zodat de student een goede basis heeft gelegd voor de volgende fase: prototypen. Het project kan verder vervolgd worden vanuit de input die bedacht is in de ideate fase, om zo uiteindelijk het project goed af te kunnen ronden. Het schetsboekje is opnieuw aan te vragen via de opleiding, zodat deze bij een volgend project weer toegepast kan worden.

Als ontwerper help ik anderen graag waar ik dat kan. Als ontwerper focus ik me dan ook voornamelijk op het oplossingsgericht ontwerpen voor de mens. In deze ontwerpen probeer ik mijn interesse voor grafisch ontwerp te verwerken, zodat de uitwerking er goed uit ziet. Door mijn eigen kennis en ervaringen, maar ook die van medestudenten te gebruiken binnen dit project, hoop ik nieuwe studenten te kunnen helpen met hun creatieve projecten. Zelf heb ik aan het begin van deze opleiding ook moeite gehad met ideevorming, doordat ik het graag zo perfect mogelijk wilde doen. Hierdoor bleef ik erg binnen mijn comfortzone, en zocht ik de grenzen van creativiteit niet echt op. Ik wil als ontwerper mijn steentje bijdragen en mijn eigen kennis en ervaring die ik nu heb gebruiken om anderen die in dezelfde situatie zitten te kunnen helpen om hun creativiteit te bevorderen. Zo hoop ik dat zij hun creativiteit wel beter benutten en meer uit hun projecten halen.