Keuzes maken onder groepsdruk

Positionering

Mijn broertje en ik schelen ongeveer 10 jaar. Toch kunnen we ontzettend goed met elkaar opschieten. Hij kan zich vaak druk maken om kleine dingen en dat zie ik bij mezelf ook terug. Mijn intentie in het begin was om het zelfbewustzijn bij kinderen te vergroten, omdat ik zelf heb gemerkt dat als je zelfbewuster bent, je ook beter in je vel zit. Ik kreeg echter al snel de feedback van andere studenten dat zelfbewustzijn een te groot en moeilijk onderwerp is, vooral bij kinderen. Ze gaven als tip om te kijken naar sociale druk/groepsdruk bij kinderen. Dit had meteen mijn interesse omdat ik dit ook terug zie bij mijn broertje en zijn vriendjes.

Ik ben van mening dat goed in je vel zitten belangrijk is. Ik zie wat groepsdruk met een persoon kan doen en vooral bij kinderen heeft het erg veel impact omdat zij niet anders dan leeftijdsgenootjes willen zijn. Ik wil kinderen meegeven dat het goed is om af en toe bij je eigen keuze te blijven en niet mee te gaan met anderen. Met mijn ontwerp wil ik ervoor zorgen dat kinderen op jonge leeftijd groepsdruk gaan herkennen, weerstand kunnen bieden tegen groepsdruk en bewust eigen keuzes blijven maken. Als ze eigen keuzes maken, dan zal hun zelfvertrouwen ook groeien en zijn ze gelukkiger.

Groepsdruk

Groepsdruk kan ertoe leiden dat kinderen zich gedwongen voelen om bepaalde keuzes te maken die ze niet willen maken, omdat ze bang zijn geweigerd te worden door de groep. Met de experimenten die ik heb uitgevoerd op de St. Bavoschool in Rijsbergen en het onderzoek dat ik gedaan heb, kan ik stellen dat groepsdruk een grote rol speelt bij de kinderen en dat ze hier niet bewust van zijn. Ze bezwijken hier bijna allemaal onder en daarom wil ik ze helpen dit in te laten zien en ze aan te moedigen om hun eigen keuzes te blijven maken.

Educatieve spellen

De reden waarom ik heb gekozen om dit in een spelvorm te maken is, omdat in tegenstelling tot boeken en andere traditionele leermethoden, spellen bewust ontworpen zijn om interactief te zijn. De intrinsieke plezierigheid van spellen verhoogt de motivatie om door te blijven leren, wat resulteert in betere retentie van informatie over langere tijd. En het spelelement in educatieve spellen maakt leren boeiend in plaats van saai. Ze ervaren het als spel in plaats van puur leren. [1]

Rollenspel

Door middel van het rollenspel dat ik bedacht heb, worden kinderen bewust van groepsdruk en hun gedrag in deze situatie. Het spel laat ze met behulp van verschillende scenario's groepsdruk ervaren en uitoefenen. Het spel wordt gespeeld met 4 spelers. Er staat elke keer 1 speler onder druk en de andere 3 spelers oefenen groepsdruk uit. De speler met de kaart met het uitroepteken er op, zal in dit rollenspel onder druk staan. Deze persoon mag als hij/zij het moeilijk heeft een hulpkaart pakken. Deze kaart bevat tips en handvaten om beter om te gaan met de druk. De persoon die de kaart met het handje heeft, begint het gesprek. Het spel wordt begeleid en later geëvalueerd door een leerkracht. De leerkracht krijgt met dit spel een grote rol in het leerproces van de kinderen.

Het rollenspel dat ik heb gemaakt valt onder 'simulatiespel'. Simulatiespellen/Verkennende spellen zijn rollenspellen waarin een situatie wordt gecreëerd bedoeld om bepaald gedrag op te roepen. Tijdens een simulatiespel worden spelers zich bewust van hun gedrag. In het rollenspel wordt de speler bewust van groepsdruk en uitgedaagd om achter zijn/haar keuze te blijven staan en niet te bezwijken onder de groepsdruk. [2]

Maak je keuze!

Het Maak je keuze! spel is een spel waar kinderen leren om hun keuze te onderbouwen en hierachter te staan. 1 speler draait aan beide schijven. Hieruit onstaan twee scenario's. De speler kiest voor welk scenario hij/zij zou kiezen. Daarna heeft de speler even tijd om zijn keuze te onderbouwen door middel van de notitiekaart. Uit onderzoek blijkt dat kinderen beter weerstand kunnen bieden tegen groepsdruk als ze eerst zelf nadenken, mogelijke uitkomsten overwegen en de beste en slechtste scenario’s nagaan. [3] Dan mogen de andere speler(s) druk uitoefenen op de speler en proberen ze hem/haar te overtuigen waarom de andere keuze beter was geweest. De leerkracht bepaalt wanneer het gesprek stopt, wanneer hij/zij het goed vindt. Als hij/zij vindt dat het kind zijn keuze onder de druk genoeg verdedigd heeft of het gesprek over iets anders gaat, dan kan de leerkracht het spel daar eindigen. De leerkracht evalueert daarna met de kinderen het gesprek. Dit kan met behulp van de evaluatie kaart.

Het Maak je keuze! spel valt onder het type 'oefenspel'. Dit is een spel waarin je beter wordt naarmate je oefent. Het doel van oefenspellen is het automatiseren van vaardigheden. Door veel te oefenen beheers je de vaardigheid steeds beter. [2] Met behulp van Maak je keuze! oefenen kinderen hun keuze beter te onderbouwen en leren ze steeds beter achter hun eigen keuzes te staan.

Rol van de leerkracht
Onderzoek naar spelend leren in Nederland toont dat begeleid spel effectiever de ontwikkeling stimuleert dan vrij spel. [4] Spellen en spelelementen komen het beste tot hun recht op momenten in lessen die vaak moeilijk verlopen en bij dingen die veel leerlingen maar moeilijk kunnen begrijpen, of waar ze moeilijk begrip voor kunnen opbrengen, zoals groepsdruk.

Kindgecentreerde (ervaringsgerichte) aanpak?
Bij beide spellen wordt door de leerkracht een kindgecentreerde (ervaringsgerichte) aanpak toegepast. Bij deze aanpak speelt de leerkracht een meer ondersteunende rol, want het is het belangrijkste dat kinderen ervaringen opdoen en hun eigen ontdekkingen kunnen opdoen. [4]

Evalueren van de spellen
Onderzoek laat zien dat evalueren om te leren een positieve invloed heeft op de motivatie en zelfregulering van leerlingen. Van motivatie en zelfregulering is bekend dat ze leiden tot betere leerprestaties van leerlingen. [5] Om die reden is het belangrijk dat de leerkracht samen met de kinderen het spel evalueert. Om het makkelijker te maken heb ik een evaluatie-kaart gemaakt voor de leerkracht.

Doel

Met deze spellen wil ik ervoor zorgen dat kinderen in de werkelijkheid beter weerstand kunnen bieden tegen groepsdruk en hun eigen keuzes blijven maken. Als ze vaker eigen keuzes maken, dan zal hun zelfvertrouwen ook groter worden en zijn ze gelukkiger. [6]

Deze twee spellen zijn verschillend van elkaar, maar zijn allebei het antwoord op mijn onderzoeksvraag. Bij het rollenspel ligt de focus meer op de bewustwording en ervaring van groepsdruk en bij het Maak je keuze! spel ligt de focus meer op het maken van eigen keuzes. Het is in mijn ogen de taak van de leerkracht om te bepalen welk kind welk spel het gaat spelen. Als het kind veel moeite heeft met groepsdruk en hier vaak onder bezwijkt, dan beveel ik aan dat het kind het rollenspel gaat spelen. Als het kind moeite heeft met het onderbouwen van zijn/haar eigen keuzes, dan raad ik Maak je keuze! aan. De leerkracht kan er natuurlijk ook voor kiezen om het kind beide spellen te laten spelen.

1. Hoe dragen educatieve spellen bij aan de ontwikkeling van je kind? (n.d.). https://www.mindscape.nl/blog/hoe-dragen-educatieve-spellen-bij-aan-de-ontwikkeling-van-je-kind
2. Het belang van spel in het talenonderwijs. (2019, Oktober). Taal moet je doen. https://www.taalmoetjedoen.nl/wp-content/uploads/2020/09/Artikel-vakwerk-over-gamedidactiek-in-het- Nt2.pdf
3. Grandinetti, A. (2022, August 9). Hoe je kinderen kunt helpen omgaan met groepsdruk. Gezonder Leven. https://gezonderleven.com/hoe-je-kinderen-kunt-helpen-omgaan-met-groepsdruk/
4.Leren en ontwikkelen door begeleid spel | Onderwijskennis. (n.d.). Onderwijskennis. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/leren-en-ontwikkelen-door-begeleid-spel
5. Leerlingen evalueren hun eigen leerproces | NRO. (n.d). NRO. https://www.nro.nl/sites/nro/files/migrate/Leerlingen-evalueren-eigen-leerproces.pdf
6. Vanderkam, L. (2016). The Surprising Scientific Link Between Happiness And Decision Making. Fast Company. https://www.fastcompany.com/3063066/the-science-backed-way-to-be-happier-by-making-better-choices