"Hey Centraal Beheer"

by Miriam Verkerk

Hoe kan een voice assistent jongvolwassenen tussen de 18-29 jaar in de categorie beginnende autobestuurders positief beïnvloeden, zodat zelfeffectiviteit groeit in de auto wat een positief effect heeft op hun huidige rijgedrag en het opbouwen van rijervaring voor de toekomst?

Graduation work 2023 | Voice assistent | Rijonzekerheden | Rijangst | Psychologie & gedragsbeïnvloeding

"Herkenbaar? Jij bent niet de enige!In Nederland heeft ongeveer 10% van de mensen last van rijangst, wat neerkomt op zo'n 1 miljoen mensen*. Rijangst wordt vaak geassocieerd met het hysterisch in de auto zitten en niet durven doorrijden als er iets gebeurt. Terwijl ook onzekerheid in het verkeer al een vorm van rijangst kan zijn. Rijonzekerheid beperkt je functioneren en heeft een grote invloed op je dagelijks leven en toekomstperspectief.

Rijangst is alleen te voorkomen of te verhelpen door voldoende rijervaring op te bouwen. Dit verklaart waarom de grootste groep die rijangsten en onzekerheden ervaart tussen de 18 en 29 jaar oud is, namelijk 38%*. Veel jongvolwassenen ervaren rijonzekerheid nadat ze hun rijbewijs hebben behaald. Wanneer ze de weg op gaan, merken ze een grote overgang van rijlessen naar zelf rijden. Dit helpt niet bij het ervaren dat je het wel zelf kan.

Tijdens mijn ontwerponderzoek heb ik altijd de gebruiker centraal gesteld. Zelf heb ik rijangst ontwikkeld na een auto-ongeluk. Toen merkte ik dat bedrijven in de mobiliteitssector niet genoeg prioriteit geven aan rijangst. (Lees meer over mijn verhaal onderaan de pagina.) Dit vind ik erg kwalijk! Ik vind dat de mobiliteitssector een grotere rol hierin moet aannemen. Zij zijn verantwoordelijk voor een optimaal rij-klimaat in Nederland, en dat realiseren ze ergens ook wel. In hun 5- en 10-jarenplan leggen ze uit hoe ze een klimaat willen ontwikkelen waar auto-ongelukken niet meer voorkomen en/of hoe ze optimaal genieten tijdens het rijden willen stimuleren. Leuk op papier, maar laat dit ook maar eens zien in de praktijk! Dit begint met het ontwikkelen van innovatieve concepten en testen gericht op de gebruiker. Hierbij gaat de gedragsverandering veel verder dan een paar tips online in een artikel.

"Hey Centraal Beheer" geeft voor en tijdens het rijden bevestiging. Het is jouw maatje naast je in de auto, waar je altijd op terug kan vallen.

De gedragsverandering is ontworpen voor drie hoofdsituaties:

1. De gebruiker ervaart dat hun rijonzekerheid invloed heeft op het rijgedrag en dat ze nog niet genoeg ervaring hebben om deze gevoelens te weerleggen. Maar dit is niet erg omdat ze het altijd aan "Hey Centraal Beheer" kunnen vragen.

2. Om te voorkomen dat de gebruiker in de auto blijft piekeren over onzekerheden en vragen, kan de bestuurder altijd onderweg bevestiging en informatie opvragen.

3. Wanneer je gestrest bent of net een negatieve ervaring hebt gehad in de auto, biedt 'Hey Centraal Beheer' de ruimte om tot jezelf te komen, zodat stresshormonen en adrenaline worden gereduceerd en je weer veilig verder kunt rijden.

Hoe langer je rijdt en hoe meer ervaring je opdoet, des te meer je op je eigen inschatting capaciteiten kan gaan vertrouwen. Die ervaring bouw je niet in één dag op. Daar is "Hey Centraal Beheer" voor ontworpen, om deze ervaringskloof te overbruggen door je het gevoel te geven dat je er niet meteen helemaal alleen voor staat.

Op de lange termijn is er een leercurve geïntegreerd die stimuleert om steeds meer te vertrouwen op je eigen capaciteiten. Het doel is om de behoefte aan bevestiging, die de bestuurder aanvankelijk heeft, te overwinnen (designed to be deleted). Vertrouwen opbouwen door middel van gereden kilometers draagt bij aan zelfeffectiviteit (het besef dat je het kunt).

Uiteindelijk is het doel om "heerlie de peerlie" in de auto te zitten. Dit is een gemoedstoestand waarin de gebruiker ervaart dat het rijden helemaal vanzelf gaat. Zoals het wordt omschreven door de doelgroep: “Als ik chillie aan het rijden bent. Relaxte houding, stuur losjes vast, zonnetje schijnt, stoplichten op groen, muziekje op, de tijd vliegt voorbij en je bent voordat je het weet op bestemming aangekomen.”

Let op: de ronde vormen zijn ook klikbaar. Dit komt
omdat er geen audio gekoppeld is. Anders zou dit
door audio aangestuurd worden.

Hoe werkt het:
Wanneer je de 'onderweg modus' opent in de mobiele applicatie "Hey Centraal Beheer" op je telefoon, is de voice-assistent beschikbaar tijdens het rijden en navigeren. Door de zin: "Hey Centraal Beheer", maak je de voice assistent 'wakker'. Vervolgens kun je iets delen of vragen, en de voice-assistent zal reageren of verder helpen. Met een specifieke tone of voice gericht op de doelgroep sluit het aan bij de belevingswereld van de gebruiker.

Als de auto stilstaat of als je thuis op de bank zit en je jezelf opeens afvraagt wat je bijvoorbeeld moet doen als je naast de snelweg stil komt te staan, kun je in de 'CHILLstaan modus' ook een vraag stellen aan de voice-assistent. Nu zal de voice-assistent naast antwoorden door middel van spraak ook reageren met een extra optie, namelijk het tonen van extra informatie via een artikel in een venster van de applicatie. "Hey Centraal Beheer" maakt gebruik van de al bestaande artikelen van Centraal Beheer.

Leer je auto beter kennen in de 'ontdek jouw auto' modus. Met behulp van augmented reality wijst deze modus je aan waar je bepaalde functies kunt vinden en hoe ze werken. Het beter leren kennen van je auto is een belangrijk onderdeel van het opbouwen van vertrouwen in de auto en je eigen vaardigheden.

Tot slot kun je vlak voordat je gaat rijden gebruikmaken van de 'heerlie mediteren'-optie om zo stressvrij mogelijk in de auto te stappen.

Door middel van een slim mechanisme, welke leert door data-genereren heen, past de voice assistent na verloop van tijd de antwoorden aan. Dit is ontworpen zodat er een learning curve ontstaat om zelfstandig te rijden en zelfeffectiviteit te stimuleren. Het uiteindelijke doel is dat de gebruiker geen behoefte meer heeft om "Hey Centraal Beheer" te gebruiken.

Zo jammer dat dit nog niet beschikbaar is. Ondertussen gaat het steeds beter met mijn rijangst maar ik zou hiermee zoveel rustiger in de auto zitten - Isabel
Ik denk dat ik "Hey Centraal Beheer" heel prettig zou vinden om mee te werken - Stijn
De mogelijkheid van "Hey Centraal Beheer" om een vraag te stellen zou ik wel heel fijn vinden, zodat ik snel een antwoord kan krijgen als ik het even niet meer weet - Melissa

"Hey Centraal beheer" tijdens de expositie:

Tijdens de expositie is "Hey Centraal Beheer" op verschillende manieren te ervaren. Door middel van een audio-ervaring luister je naar de rijonzekerheden van Robin, Nathan, Sari, Stijn en Melissa. Dit hoor je door een zijspiegel van een auto tegen je oor aan te houden. Op een iPad kan de bezoeker door "Hey Centraal Beheer" heen klikken om te zien op welke manier de voice assistent geïmplementeerd wordt op je mobiele telefoon. Als laatste kunnen bezoekers tijdens de expositie (voorgeprogrammeerde) vragen stellen aan de voice assistent zelf. Als je jouw eigen mobiel in de mobielhouder plaatst, geven de lampjes de status van "Hey Centraal Beheer" weer: gereed, luisteren of antwoorden. Deze lampjes hebben dezelfde visuele stijl als op de iPad.

De definitie van rijangst:
Rijangst of rijonzekerheid is een niet-functionele angst. Dit houdt in dat de angst niet reëel is** en vergeleken kan worden met een uit de hand gelopen emotie wat het rijden (over- matig) belemmert. De intensiteit van de angst en de bijbehorende beperkingen zijn verschillend per persoon. De ene bestuurder kan voornamelijk schrikachtig en gespannen achter het stuur zitten, een andere bestuurder kan juist weer te maken hebben met vermijdingsgedrag.

*
* De mens ervaart angst wanneer het in gevaar is zodat het kan daarnaar handelen. Rijangst is een angst die naar boven komt terwijl je niet in levensgevaar bent. Daarom wordt het niet reëel genoemd. Maar het betekent niet dat de angst niet echt ervaren wordt of niet serieus genomen moet worden.

Hey, Miriam hier. Een enthousiaste meid met een grote glimlach én liefde voor fotografie. Met passie, een oog voor detail en leergierigheid kan ik uren maken! Geboeid door de wereld om mij heen. In alles zie ik een verhalen. En die verdienen aandacht want aandacht maakt de wereld mooier!

In de zomer van 2021 kreeg ik een auto-ongeluk in België. De auto was helaas total loss. Gelukkig is een auto te vervangen. Toch had ik niet verwacht dat de mentale nasleep van een auto-ongeluk zo groot kan zijn. Ik kreeg mijn emoties rondom het ongeluk niet onder controle.

Steeds meer ging ik verschillende situaties onderweg vermijden. Onzeker over wat er allemaal mis kon gaan. Niet aanstellen en er geen aandacht aan besteden werkte niet. Maar praten leek ook niet te helpen. Dan kreeg ik het gevoel dat anderen dachten dat ik labiel werd en voelde ik mij niet begrepen.

Het hele internet heb ik afgezocht, opzoek naar hulp. Alle tips leken zo simpel. Maar weten en doen zijn twee uiterste bij rijangst. Bestaat er dan niks voor rijangst? Vroeg ik mij af. En waarom heeft mijn autoverzekering (die letterlijk de data heeft dat ik een auto-ongeluk heb gehad) niets gestuurd naar mij om me weer de weg op te helpen?

Zo is het idee ontstaan om mijn afstudeerproject over rijangst te doen.

Ik had dit niet kunnen doen zonder de hulp van:

Klinisch psycholoog & cognitief gedragstherapeut Yvette van der Plas

Rij instructeur gespecialiseerd in faalangst Paul Pull ter Gunne

Ervaringsdeskundige: Sari van Muilwijk, Robin Dijkshoorn, Isa van der Putten, Melissa van Haasteren, Isabel van Dam

Testgroep: Diewke, Isa, Isabel, Janneke, Kim, Kim, Liza, Marijn, Melissa, Melissa, Merel, Rick, Robin, Sari en Stijn

Afstudeerbegeleider: Ria van Ooijen

Begeleidende Docenten: Hugo van Roy, Moyra Besjes, Henry Vega, Paul Neervoort, Arnoud van Schie en Mark Thielen

Campagne modellen: Ilonca Hut en Nathan Verkerk

Mijn ouders en broertje: Monique, Arie en Nathan Verkerk

Medestudenten: Charlotte Hoeksma, Gina Meulenberg, Rosanna Quist, Sasha Alamova, Daan Hobbel, Annabel Luikens, Rik Veltmaat en Isa van der Putten

Stem acteur: Joëlle Verkerk