O̶N̶KRUID

De natuur wordt in de westerse cultuur gezien als een plek die je kunt bezoeken en bezitten (Van Der Stap, 2022). Van Dale geeft als definitie van natuur: 'Alles op aarde wat niet door de mens is gemaakt.' Maar er zijn genoeg argumenten om dit te ontkrachten. Zo is de mens zelf een dier die op geen enkele manier zonder de natuur kan. De definitie van natuur in de Van Dale plaatst de mens buiten de natuur, in het centrum van alles, als degene die de beslissing maakt over wat natuur is en wat niet. Dit is ook terug te zien in hoe er in onze maatschappij met natuur wordt omgegaan en hoe economische groei vaak boven ecologische gezondheid wordt geplaatst (Oudman, 2022). Grote voorbeelden hiervan zijn het kappen van regenwouden om daar oliepalmplantages te vestigen om goedkope palmolie te winnen, of het lozen van chemisch afval in rivieren. Mede hierdoor gaat de biodiversiteit keihard achteruit.

Uit onderzoek blijkt dat mensen er wel om geven, maar het al snel als een 'ver-van-hun-bedshow' beschouwen, mede door de psychologische afstand tussen henzelf en de voelbare problemen (Van Lange & Huckelba, 2021) die in Nederland namelijk niet zichtbaar zijn. Dus om te beginnen met anders kijken naar natuur, is het belangrijk om dicht bij huis te starten. Door mensen te verbinden met de eerste planten die ze tegenkomen op het moment dat ze de deur uitstappen: onkruid.

Gebaseerd op desk- en fieldresearch is het ontdekkingscentrum ontstaan. Een plek waar bezoekers zich kunnen afsluiten van de buitenwereld en zich volledig kunnen richten op het onkruid dat groeit in de stad. Dit is een ervaring die dient als het beginpunt van een nieuwe relatie met de planten die ze elke dag tegenkomen op straat. De ervaring die ze in het ontdekkingscentrum beleven zorgt ervoor dat ze het onkruid beginnen te zien en elke dag bewust en onbewust kunnen terugdenken aan de nieuwe inzichten.

De bezoekers worden uitgenodigd om hun zintuigen te gebruiken en daarop te reflecteren. Door momenten door te brengen met de planten kan er een connectie ontstaan (Richardson, 2023). Daarna worden ze gevraagd een naam te bedenken voor een van de planten en deze op te schrijven op een sticker. Een naam geven aan planten zorgt ervoor dan mensen er op een andere manier naar gaan kijken, het schept een band (Leasca, 2020). Telkens wanneer ze diezelfde plant dan op straat zien, kunnen ze denken aan die naam. Zo wordt het onkruid zelf een symbool van de ervaring die ze hebben opgedaan in het ontdekkingscentrum.

Leasca, S. (2020, March 7). Rules for naming houseplants, according to scientists - Los Angeles Times. Los Angeles Times. https://www.latimes.com/lifestyle/story/2020-02-28/what-should-i-name-my-plant

Oudman, T. (2022, May 9). Hoe de scheiding tussen mens en natuur meer kapotmaakt dan beschermt. De Correspondent. https://decorrespondent.nl/13362/hoe-de-scheiding-tussen-mens-en-natuur-meer-kapotmaakt-dan-beschermt/801d2fd7-d5b1-0d1f-2051-3e857a5b5884

Richardson, M. (2023). Reconnection: Fixing Our Broken Relationship with Nature.

Van Dale. (n.d.). Van Dale. https://www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/onkruid

Van Der Stap, S. (2022, October 15). Iets om te bezoeken. NRC. https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/12/iets-om-te-bezoeken-a4144899

Van Lange, P. a. M., & Huckelba, A. L. (2021). Psychological distance: How to make climate change less abstract and closer to the self. Current Opinion in Psychology, 42, 49–53. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2021.03.011