Opa vertelt

Het project ‘Opa vertelt’ is in simpele taal te omvatten als: “Een pratende pop die middels audio, video en interactieve items een onderwerpen voor de geschiedenisles introduceert en leerlingen fascineert."

De pop, of preciezer: “animatronic” kijkt rond, praat en beweegt terwijl hij een verhaal vertelt. De speelse authentieke vormgeving zorgt voor een aantrekkelijke sfeer. Daarnaast zorgen het vriendelijke gezicht en de rustige stem ervoor dat de kinderen tussen 10 en 13 jaar graag naar opa luisteren. In de installatie zit ook een scherm verwerkt waar een ondersteunende video op te zien is. 

De combinatie van een bewegende en pratende animatronic met een video zorgt voor genoeg stimulerende prikkels bij de kinderen. Het verhaaltje begint wanneer een van de kinderen een item bij opa neerzet waar ze iets over willen weten. In dit geval een oude mobiele telefoon. Dit proces draagt bij aan een contextrijke leeromgeving.

Dit project was voor mij als ontwerper dé kans om na 4 jaar reguliere projecten écht iets tofs neer te zetten. Hierbij heb ik een oud collega benaderd waarmee ik dit concept heb mogen ontwikkelen.

De audiovisuele kennis van de Visual History Foundation kwam goed te pas om het lesmateriaal te ontwikkelen voor de doelgroep. Middels deze contacten was het makkelijker om in contact te komen met onderwijsontwikkelaar GGO. Die waardevolle informatie gaf gaandeweg het project.

De kernwaarde van de stichting: “Het behouden en toegankelijk maken van cultureel erfgoed door het realiseren en ondersteunen in de totstandkoming van audiovisuele producties met culturele, historische en/of maatschappelijke waarde.”

Opa vertelt, sluit lijnrecht aan op wat de stichting bezig houdt. In de toekomst, wanneer er wellicht doorontwikkeld wordt aan het project, is het eenvoudig om nieuwe content te maken voor de installatie.

Vanuit het onderzoek naar de kerntaken van het SLO, dé curriculum schrijver voor basisscholen in Nederland, is duidelijk geworden hoe de beste geschiedkundige onderwerpen onderwezen kunnen worden. Dit allemaal aan de hand van kerdoelen 52 en 53. [1]

Het ‘opa vertelt’ concept is juist zo krachtig omdat de animatronic bepaalde onderwerpen op een andere manier kan aansnijden en op een betere manier kan uitleggen dan een docent. Denk hierbij aan het slavernijverleden of de 2e wereldoorlog. In de toekomst zouden poppen met dezelfde techniek, maar misschien wel een andere vormgeving (b.v. een tot slaaf gemaakte, een soldaat, een professor etc..) verhalen kunnen vertellen die passen bij desbetreffende persoon.

Op deze manier wordt geschiedenis weer interessant, leefbaar, en door de interactieve items ook tastbaar. De pilot zoals deze nu is voorgeprogrammeerd, gaat over de geschiedenis van de telefonie.

Het concept is voor het maakproces grodig getoetst onder andere door GGO advies. Een adviesbureau dat basisscholen helpt met: doelgericht werken, verbetertrajecten en organisatieadvies. [2]

De kinderen uit de testgroep vonden het concept super interessant. Het project wekte gelijk de aandacht van alle kinderen die voorbij liepen. Waarna ik ook allerlei vragen moest beantwoorden over hoe de pop werkte en hoe deze in elkaar stak.

Na elke testronde vroeg ik de kinderen wat ze van het concept vonden en waren er een aantal inhoudelijke vragen over het verhaal. Aan de antwoorden van de kinderen kon je zien dat ze er echt wat van opgestoken hadden. Zelfs de drukste kinderen waren erg geconcentreerd en bij geen enkele testronde was er geroezemoes te horen.

Een van de docenten vertelde mij aan het einde “Nu neem ik ze weer mee, maar het zal mij niet lukken ze zo stil en geconcentreerd te krijgen als deze pop dat kan”.

Bronnen:

[1] kerndoel 52 en 53 - Groep 7 en 8 - Wat doet de leraar. (z.d.). SLO. https://www.slo.nl/thema/meer/tule/orientatie-jezelf-wereld/kerndoel-52-53/?mode=groepen-78-leraar

[2] Peters, M. (2020, 5 februari). GGO Advies - ORGANISATIEADVIES. GGA Advies.nl. https://www.ggo-advies.nl/ORGANISATIEADVIES/