PraatJe
“Hoe zorg ik voor een gedragsverandering waarbij gebruikers hun interpersoonlijke relaties versterken?”
Wanneer heb jij voor het laatst intiem gepraat met iemand om wie je geeft?
Heb je met die persoon gedeeld wat je bezig houdt?
En heb je hardop uitgesproken dat diegene van belang is voor je?
Is iedereen eenzaam?
Een onderzoek van EenVandaag [1] concludeert dat de meeste eenzame jongeren tevreden zijn met het aantal vrienden dat ze hebben, gemiddeld zes, maar minder te spreken zijn over de kwaliteit van deze vriendschappen. Men wil diepgaandere relaties en meer leuke dingen met elkaar doen, maar dat komt er vaak niet van. De respondenten uit het panel noemen gebrek aan tijd, een lange afstand en, daar is ‘ie, een angst voor afwijzing als oorzaken.
Sociaalpsychologisch onderzoek laat zien dat mensen een fundamentele behoefte hebben aan sociale verbondenheid. Mensen hebben een zogenaamde ‘need to belong’, de behoefte om langdurige, positieve en betekenisvolle relaties aan te gaan en te onderhouden [2]. Wanneer iemand zich eenzaam voelt kan dit effect hebben op mentale maar ook fysieke gezondheid. Eenzaamheid is een emotie, en emotionele eenzaamheid kun je zien als een verkeerd begrip tussen twee partijen waarbij voor een persoon niet voldaan wordt aan criteria voor de relatie. [3]
Mijn verhaal als ontwerper.
Ik heb, als ontwerper van dit project, een lange geschiedenis met eenzaamheid. Als jong meisje ben ik gediagnosticeerd met ADHD. Ondanks de beproevingen die een beperking met zich mee brengt, was ik een hoog functionerende leerling. Door hoge functionaliteit en goede resultaten kunnen mentale problemen snel over het hoofd worden gezien. Ik kon gemakkelijk kletsen met iedereen maar had altijd een hunkering naar een vaste basis.
Mijn tienerjaren zijn eigenlijk vol geweest met (vaak online) zoeken naar relaties van allerlei soorten. De relaties die ik vond waren kort en vluchtig, gaven mij enkel voor een korte periode vervulling waarna de leegte weer ruimte maakte voor eenzaamheid. Toen ik uit een relatie kwam die mij juist in eenzaamheid had doen verdrinken, maakte ik een keuze. Ik wil iets waarop ik kan bouwen, een fundament van mensen om wie ik geef en die om mij geven. Met die keuze kwam ook de realisatie dat een relatie geen standvastige relatie is zonder bewuste gesprekken en moeite. Mijn levensmissie veranderde: Betekenisvolle relaties en banden aangaan.
Dit project betekende voor mij het verkennen van mijn eigen relaties, en kijken wat mensen tegenhoudt. Door deze kennis kan ik mijzelf en anderen ondersteunen.
Gesprekken zijn een diepgaand onderdeel van de menselijke ervaring. Om onze ideeën, gedachten en gevoelens met elkaar te delen, praten we face-to-face en op afstand - via telefoon, e-mail, sms, online commentaarborden en in contracten. Gesprekken vormen nu eenmaal de basis van onze relaties. [4] Om een relatie te verdiepen is het nodig dat we hierbij stil staan en bewust vragen stellen. We moeten gesprekken voeren en shared meaning [5] vinden voor verbinding en intimiteit. Intimiteit is het uitwisselen en tot uitdrukking brengen van authentieke gevoelens en behoeften ten opzichte van elkaar zonder deze bewust te censureren. [6]
"Maar hoe zorg ik ervoor dat jongeren die die emotionele eenzaamheid ervaren het gesprek aangaan met elkaar, zodat zij die diepgaande en intieme relaties ontwikkelen die zo van belang zijn voor ons welzijn?"
Een PraatJe voor intimiteit
In de afgelopen jaren is er een stijging te zien van emotionele eenzaamheid onder jonge generaties. Emotionele eenzaamheid is een vorm van eenzaamheid waarbij er niet ontbreekt aan een sociaal netwerk, maar aan de intimiteit en diepgang binnen een relatie. Jongeren worden over het algemeen tegengehouden in het aangaan van deze diepe connecties door schaamte, angst voor confrontatie en gebrek aan kennis/ervaringen.
PraatJe is een (fictionele) stichting met als doel door een gedragsverandering versterkte interpersoonlijke banden te creeëren bij jongeren (16-25 jaar). De doelgroep laat soms het gewenste gedrag al zien, maar ze hebben nog steeds extra steun en regelmaat nodig om dit vol te houden en er een gewoonte van te maken. Dit gebeurt door middel van een multimediale campagne.
De campagne begint bij verschillende triggers die worden geplaatst in de dagelijkse omgeving (scholen, supermarkten, parken etc. ). Deze zorgen ervoor dat jongeren worden aangespoord na te denken over het onderwerp van eenzaamheid en intimiteit, hun gevoelens te verwoorden of in actie te komen.
Door deze objecten (Stickers, posters, boekjes, etc.) komen ze ook in aanraking met het beeldmerk van PraatJe en ontstaat er een mate van visuele herkenning. Deze priming* en herhaling spelen een belangrijke rol in het ontwikkelen van de gewoonte.
*Priming is het verschijnsel dat een stimulus een snellere of sterkere respons in het brein oproept als die stimulus eerder waargenomen is.
Er zijn op verschillende locaties PraatJe plekken gevormd waarin een aantal elementen zoals licht, warmte en privacy, gesprekken bevorderen en beïnvloeden. De bestaande zitplaatsen worden hierdoor geschikter gemaakt voor intieme gesprekken. Er zijn namelijk al zo veel plekken om te zitten. Deze zijn alleen niet allemaal ingericht voor diepgaande gesprekken en soms niet eens voor sociale interacties. Deze worden gecombineerd met de branding van PraatJe. Deze publieke plekken laten in essentie zien:
“Kijk, een PraatJe kan ook hier!” om de gewoonte verder te stimuleren.
Bij een aantal van de triggers en op de PraatJe locaties wordt verwezen naar de Instagram of website van PraatJe.
Op deze Instagram pagina worden verschillende elementen samengebracht. Er wordt uitgegaan van drie begrippen: Relativeren, informeren en activeren. Zo worden er ervaringen gedeeld, wordt er kennis over het onderwerp geleerd en worden de kijkers met verschillende prompts aangespoord te praten. Enkel door te volgen krijgt de gebruiker op een regelmatige basis nieuwe berichten binnen.
Op de website staat een algemene uitleg over de campagne en betekenis van emotionele eenzaamheid, samen met wat aansporende berichten over hoe een lezer de eerste stap kan zetten. Via de website kan er ook contact opgenomen worden om een nieuwe PraatJe locatie op te richten.
Eenzaamheid is een emotie, en emoties zijn de realiteit die we zelf creëren. Door elkaar te helpen kunnen we die realiteit veranderen. Dus, wanneer ga jij praten met iemand om wie je geeft?
Interessant onderwerp? Lees dan;
De kracht van verbinding: Sociale verbintenis als sleutel tot een betere gezondheid en een fijnere wereld. Van Vivek Murthy.
Dit boek is een onwijs mooie bron geweest en leidraad in mijn onderzoek.
Bronvermeldingen
1. EenVandaag. (2014, 25 september). Onderzoek: Eén op de drie jongeren eenzaam. https://eenvandaag.avrotros.nl/panels/jijvandaag/uitslagen/item/onderzoek-een-op-de-drie-jongeren-eenzaam/
2. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
3. Bos, A. E. R. (2018). Een sociaalpsychologisch perspectief op psychopathologie. Open Universiteit. Geraadpleegd op 22 juni 2023, van https://research.ou.nl/ws/files/8203016/OratieArjanBos_2018.pdf
4. Murthy, V. (2020). De kracht van verbinding: Sociale verbintenis als sleutel tot een betere gezondheid en een fijnere wereld. Lev.
5. Creating understanding – finding shared meaning. (2008, 13 december). Reflections on Collaborative Conversations. https://kenhomer.wordpress.com/2008/03/09/creating-understanding-finding-shared-meaning/
6. Kreuze, A. (2020). Wat is de ware betekenis van intimiteit? AVPL.nl. https://www.avpl.nl/blog/wat-is-de-ware-betekenis-van-intimiteit/