Sterrenhemel
Hoe kan er beter worden aangesloten op de denk- en leerwijze van hoogbegaafde leerlingen in groep 8 en worden voorkomen dat er onderprestatie of uitval plaatsvindt?
Sterrenhemel is een werkwijze voor leerlingen in Groep 8 in de vorm van een ontdekkingsreis. Leerlingen kunnen zelf, onder de begeleiding van de leerkracht, onderwerpen kiezen om verder te gaan verkennen. Daarbij leren ze ook hoe de onderwerpen met elkaar in verbinding staan, waarmee een betekenisvolle samenhang naar voren komt.
Hoogbegaafde leerlingen lopen vaak vast in het onderwijs. Ze verliezen motivatie en zelfvertrouwen
en ontwikkelen soms gedragsproblemen, omdat
ze niet goed in het reguliere onderwijssysteem passen.
Doelgroep
Zo'n 2 tot 2,5% van de Nederlandse bevolking is hoogbegaafd. Dit komt neer op ongeveer 345.600 mensen, waarvan een substantieel deel moeilijkheden op school ervaart of zelf helemaal uitvalt.
Behoeftes & Valkuilen
Deze doelgroep heeft een specifiek profiel met behoeftes, valkuilen en perspectief. Ze lopen vaak tegen dingen aan die voor de gemiddelde persoon normaal zijn en functioneren op een ander niveau waardoor het soms wringt met hun omgeving, klasgenoten en leerkracht.
Context
In het onderwijs wordt er veelal een generieke methode gehanteerd om kennis en vaardigheden efficiënt over te brengen op de leerlingen. Dit is geen vreemd uitgangspunt, wanneer je bedenkt
dat een onderwijsinstituut zoveel mogelijk leerlingen effectief
moet kunnen lesgeven en begeleiden.
Daarom kiest men logischerwijs voor een methode die voor de
meeste mensen goed werkt. Men richt zich daarmee dus op een 'neurotypisch' profiel. Bij leerlingen met een zogenaamd ‘neurodivers’ brein wringt dit soms, omdat ze niet goed aansluiting kunnen vinden op de aangeboden leeromgeving. Er vallen daarom altijd een aantal mensen tussen wal en schip die om verschillende redenen niet goed mee kunnen komen.
Bij neurodiversiteit komen er vaak beelden van ADHD of Autisme naar voren, maar de groep Hoogbegaafden valt hier ook onder. Dit omdat deze groep over het algemeen ook een ‘eigen’ manier van denken en leren heeft of op een ‘andere golflengte’ opereert. Bovendien wordt er van ze verwacht dat ze altijd goed (moeten) presteren, want ‘ze zijn toch hoogbegaafd?’. Dit brengt extra druk met zich mee.
Dit is de doelgroep waar ik me in ben gaan verdiepen om te zien of en hoe hier een handreiking voor geboden kan worden. Mijn doel met dit project is dat deze groep beter ondersteund kan worden, gestimuleerd wordt en gemotiveerd blijft, zodat het volle potentieel bereikt kan worden en er minder onderprestatie en uitval optreedt.
Concept
Het Sterrenhemel concept probeert aan te sluiten op deze behoeftes en denk- en leerwijze door een methode te bieden waar deze tot uiting kan komen en daarmee de potentie van de leerling te stimuleren. Daarnaast biedt via het uitgewerkte begeleidingsproces de nodige structuur en opbouw in skills die de leerlingen doorlopend nodig hebben in het verdere onderwijstraject.
Het is een werkvorm die uitnodigt om dieper in de stof te duiken. Het biedt een top-down overzicht en context van de behandelde stof.
Ontdekkingsreis
Met Sterrenhemel krijgen leerlingen de kans om hun eigen interesses na te volgen zonder het verplichte curriculum geweld aan te doen. Ze gaan op zoek naar interessante onderwerpen en ontdekken nieuwe verbanden en hoe deze invloed op elkaar kunnen hebben.
Positionering
De reden dat ik dit onderwerp gekozen heb is dat ik ook tegen een aantal vergelijkbare dingen aan ben gelopen. Ik ben zelf niet hoogbegaafd, maar er zijn wel een paar raakvlakken met de doelgroep.