AI leerroute 65 plussers

De ontwikkelingen binnen kunstmatige intelligentie gaan razendsnel [1]. Een van de meest zichtbare vormen is generatieve AI: Een vorm van AI die zelf teksten, beelden, video’s of muziek kan maken [2]. Denk aan toepassingen als ChatGPT, DALL·E of Sora. Voor veel mensen is dit inmiddels een handig hulpmiddel of zelfs een bron van creativiteit en inspiratie.

Toch blijkt uit onderzoek dat veel 65-plussers nauwelijks weten wat generatieve AI is of hoe het werkt [3]. Hoewel zij er steeds vaker mee in aanraking komen, blijft het voor hen vaak een ongrijpbaar en technisch onderwerp. Dit leidt tot verwarring, onzekerheid en het gevoel buitengesloten te worden van het maatschappelijke gesprek.

Tegelijkertijd toont onderzoek aan dat ouderen wél geïnteresseerd zijn in deze technologie, mits het op de juiste manier wordt uitgelegd. Wanneer zij ontdekken waar AI allemaal voor ingezet kan worden, blijkt er juist veel nieuwsgierigheid en potentie [4]. De kloof wordt dus niet veroorzaakt door onwil, maar door een gebrek aan bewustwording, toegankelijke uitleg en geschikte leermiddelen. In veel gevallen ontbreekt het aan handvatten om een eerste stap te zetten.

Ik voerde interviews, co-creatiesessies en tests uit met 13 ouderen (65- 89 jaar) en ging in gesprek met 3 AI-experts en 1 educatie-expert.

Door goed te luisteren naar hun wensen en steeds te ontwerpen, testen en verfijnen, vertaalde ik hun behoeften naar concrete en toepasbare ontwerpen.

Elke stap werd zorgvuldig afgestemd op wat écht werkt voor deze doelgroep. En dat is een duidelijke uitleg in combinatie met: eenvoud, herkenning en vooral plezier.

Het resultaat is de AI Leerroute 65+: een hybride leerpakket waarmee 65-plussers op een toegankelijke, leuke en betekenisvolle manier kennismaken met generatieve AI.
Het pakket bestaat uit een interactieve poster met acht themadagen, elk gekoppeld aan een QR-code met een uitlegvideo en een praktische opdracht die aansluit op herkenbare situaties uit hun dagelijks leven.

De poster wordt aangevuld met twee ondersteunende boekjes: één met stap-voor-stap uitleg van technische handelingen (zoals inloggen bij ChatGPT), en één met samenvattingen en schrijfruimte voor reflectie in eigen woorden.

De themadagen behandelen de basis van ChatGPT, praktische toepassingen, hobby-integratie en het zelfstandig ontdekken van nieuwe AI-tools zoals beeld- of muziekgeneratie.

De aanpak is persoonlijk, laagdrempelig en sluit aan op het tempo, de taal en de interesses van de doelgroep. Door visuele houvast, speelse elementen en begrijpelijke taal weet het ontwerp ouderen te activeren, motiveren en zelfvertrouwen te geven.

Wat begon als onbekend en overweldigend, is door deze leerroute veranderd in iets vertrouwds, eigens en bruikbaars. Ouderen voelen zich betrokken, zelfverzekerd en nieuwsgierig om zelfstandig verder te ontdekken in de wereld van AI.