Created to Create

Als ontwerper ben ik een kritisch ingesteld, maar het werk dat ik uitvoer heeft een verbindend sociaal-maatschappelijk doel. Uit vele vorige schoolprojecten kwam dit naar voren en met het afstudeeronderzoek weer. Dit is een werk dat ik wil voorleggen als beginpunt voor vrouwen met een migratieachtergrond in Nederland. Om te tonen dat het kan, mag en lukt om te praten over wat spannend is, om te bevragen waarom we iets doen en waar we als community naar toe willen streven.

In het werk ben ik zelf niet volledig aanwezig, ik ben er enkel om een paar nudges te geven die een gespreksonderwerp of situatie richting geven.

Mijn designschap heeft als kenmerk om niet proberen iets weg te gooien, maar er nog gebruik van te maken. Zo recyclede ik ook prototypes en iteraties tijdens het werk.

Onderzoek wijst uit dat Nederlandse mensen met een migratieachtergrond te maken krijgen met gezondheidsdiscriminatie. Deze komt voort uit factoren als huidskleur, kledingstijl, religieuze uitingen (zoals het dragen van een hijab) of een niet- Nederlands accent. Dit leidt tot vooroordelen binnen de medische wereld. In een studie rapporteerden vrouwen dat hen bijvoorbeeld werd verteld dat zij door hun hoofddoek een tekort aan vitamine D zouden hebben, terwijl ze die niet eens droegen (Iburg et al., 2024).

De verhoogde kans op ziektes in deze demografie is niet genetisch bepaald, maar is vooral het gevolg van ontoegankelijke of bevooroordeelde zorg. Hulp wordt te laat geboden, niet serieus genomen of simpelweg niet goed afgestemd op hun achtergrond en behoeften.

Er is nog steeds weinig kennisoverdracht naar universiteiten, zorginstellingen en patiënten.

Medicatie wordt vaak nog getest op mannen. Vrouwen verwerken medicijnen anders: onder andere door verschil in vetverdeling blijven bijwerkingen langer aanwezig.

Symptomen van ernstige aandoeningen zoals herseninfarcten verschillen bij vrouwen, wat leidt tot gemiste of late diagnoses.

Het referentiekader is eurocentrisch en mannelijk. Symptomen zoals roodheid worden bijvoorbeeld minder goed herkend bij mensen met een donkere huid.

Als er al zo weinig aandacht voor iedereen buiten de Reference Man is, wat zouden dan vrouwen moeten doen die ook nog is niet een Nederlandse etniciteit hebben?

Door voorbeelden te geven van motieven of handwerksoorten, wordt het voor vrouwen eenvoudiger om aan de slag te gaan. Er ontstaat een zachte overgang naar gesprekken over hun lichaam en ervaringen. Gesprekken die anders wellicht vermeden zouden worden. Door het gesprek letterlijk te verankeren in een activiteit, breken we de barrière tussen mensen en het mogelijke ongemak dat kan ontstaan.

Zo wordt het onderwerp geleidelijk genormaliseerd binnenshuis en sociale kring. Vanuit het idee: als je het al eens besproken hebt onder elkaar, is het minder vreemd om het nog eens te benoemen. Ontwerp speelt hier belangrijke rol: het faciliteert, symboliseert en nodigt uit tot gesprek. Door iets tastbaars te maken, wordt ook het onzichtbare bespreekbaar.

Gespreksonderwerpen die ik zelf helemaal niet heb opgebracht, maar de dames zelf hebben opgebracht tijdens het kralen:

eerste keer ongesteld worden en het aan ouders vertellen
met wie praat je over menstruatie
de pil en dat het voor hormonen direct wordt voorgeschreven
taboes in de verschillende culturen, in de ene cultuur was het normaler om te vragen wanneer je gaat trouwen of kinderen krijgt rond je 16e, andere 25e en andere 30.
Vragen wanneer je een kind kreeg was normaal, maar zodra het gesprek op seks aankwam waren de meeste ouders al gelijk van onderwerp veranderd in hun ervaring.

In plaats van de gebruikelijke theemomenten, wil ik een koffiemoment creëren. In de Turkse cultuur bestaat het gezegde: “Als je samen koffie drinkt, denk je veertig jaar aan elkaar terug.”

Dat onderstreept hoe betekenisvol zo’n moment kan zijn. In deze sessies wordt Turkse koffie geschonken. Het handwerk dat tijdens het gesprek gemaakt wordt, vormt samen met het koffie drinken symbolen van tijd en verbondenheid. Zo wordt het gesprek tastbaar, waardevol — en hopelijk blijvend in het geheugen.

Ik had iedereen gevraagd om een medicijn potje of doosje mee te nemen bij aanvang van de sessie. Dit is ingezet aan het einde, waar het gemaakte werk in ging.

De keuze hierachter, is de gedachte dat je niet altijd een medicijn nodig hebt om je beter te voelen. Soms kan een gesprek ook als een medicijn dienen, een opgelucht en rustig gevoel ervan krijgen.