FORYOU

by Christiaan Visser

Hoe beïnvloedt de vervlakking van emotie binnen algoritmische contentsturing onze beleving van social media?

TikTok | Menselijkheid | Interactieve installatie

De mens wordt niet meer gezien als een complex wezen en dat allemaal dankzij algoritmische systemen. Systemen die verscholen zitten in de technologieën die juist voor ons, de mens, ontworpen zijn en die we dagelijks gebruiken. TikTok is daar een voorbeeld van. Moeten wij ons nog wel willen blootstellen aan dit soort systemen? Vanuit ontwerpend onderzoek naar menselijkheid in een algoritmische content cultuur is de interactieve installatie FORYOU ontwikkeld.

“Goede keuzes vereisen het onderdrukken van emotie”

Al in de tijd van Plato en de Stoïcijnen werd gedacht dat goede keuzes alleen gemaakt kunnen worden als je je emoties onderdrukt. Rationeel blijven, dat was het ideaal. Die gedachte zie je vandaag de dag terug in algoritmische systemen. Systemen die zo ontworpen zijn dat ze emoties wegfilteren om tot een ‘betere’ uitkomst te komen. Maar om dat te kunnen doen, moeten ze ons als mens versimpelen. Niet langer als een emotioneel, tegenstrijdig en onvoorspelbaar wezen, maar als een profiel dat te voorspellen is op basis van data. Zo wordt de mens teruggebracht tot een versimpeld beeld binnen deze context.

TikTok is een platform dat draait op hyperpersoonlijke algoritmes. Het lijkt alsof jij kiest wat je kijkt, maar in werkelijkheid kiest het systeem voor jou op basis van je data. Elke swipe, pauze of like wordt opgeslagen en gebruikt om te voorspellen wat je waarschijnlijk wil zien. Wat overblijft is een stroom aan eindeloze content die perfect past bij jouw profiel, maar steeds minder ruimte laat voor toeval, verwondering of echte keuzevrijheid. De ervaring voelt vaak leeg, verslavend en zelfs uitputtend. En toch blijf je scrollen, juist omdat het zo goed werkt. In dit onderzoek wordt TikTok gebruikt als casus om te laten zien hoe algoritmische systemen menselijkheid herdefiniëren. En hoe dat ons gevoel van autonomie beïnvloedt.

Er is dus een duidelijke frictie tussen het versimpelen van de mens en dit soort algoritmes. Vanuit deze probleemstelling is gewerkt aan een ontwerp dat deze frictie blootlegt, met als doel mensen kritischer te laten nadenken over hun social media gebruik. De ontwerpvraag luidde als volgt:

"Hoe ontwerp ik een installatie die de reductie van emotie tot data op TikTok zichtbaar maakt en daarmee gebruikers aanzet tot kritischer nadenken over hun social media gebruik?"

Blackbox via 'exploded view'

FORYOU maakt gebruik van een gelaagd systeem waarin jij als gebruiker wordt vervlakt tot een versimpeld beeld van jezelf. Dit versimpelde beeld stuurt jouw beleving aan op de TikTok-videofeed. Terwijl jij lekker video’s aan het kijken bent en je afvraagt waarom je bepaalde video’s wel of niet te zien krijgt, kunnen toeschouwers een inkijk nemen in deze keuzes.

'For You Page' met persoonlijke video's op basis van de versimpeling
Versimpeld beeld van de gebruiker die keuzes voor jou maakt
Emotie reductie via affectieve dataficatie

FORYOU is een interactieve installatie die ons op een kritische manier laat nadenken over menselijkheid in een algoritmische content cultuur. Is de menselijke autonomie nog van ons of beginnen we allemaal emotioneel vlakke machines te worden?

FORYOU geeft jou een TikTok for you page op maat. Laat je meevoeren in de oneindige video-stroom die het platform jou te bieden heeft. Als toeschouwer krijg je de unieke kans om een kijkje te nemen in de blackbox van TikTok die deze hyperpersoonlijke ervaring voor jou creëert. Kijk hoe de gebruiker wordt omgezet in een versimpelde dataset, die gebruikt wordt om jouw beleving aan te sturen.

We denken vaak dat we vrij zijn op social media, maar deze installatie laat zien dat we juist gestuurd worden. Niet op een zichtbare manier, maar door systemen die werken met versimpelde versies van wie wij zijn.

FORYOU is ontwikkeld met het doel gebruikers van platforms als TikTok de ruimte te geven om kritischer na te denken over hun social media gebruik.

FORYOU by you.