Kairos 2025

De westerse mens balanceert in 2025 tussen twee perspectieven van tijd: kloktijd en innerlijke tijd. Kloktijd staat voor de tijd die we met zijn allen universeel hebben afgesproken om het te kunnen meten en om grip te krijgen op waar of wanneer we ergens moeten zijn. We plannen onze afspraken, uitjes, bijeenkomsten en alles op het tikken van de klok. Wat we daarbij niet door hebben is hoe dit effect heeft op onze mentale gesteldheid. De laatste paar jaren dat we steeds meer naar de klok zijn gaan leven, blijven ook de cijfers van burn-outs en depressie stijgen. De klok krijgt de overhand over ons en we raken vervreemd van onszelf.

Daarom is het van belang om bewuste momenten in te plannen voor momenten van innerlijke tijd: de tijd die voor iedereen anders loopt en waar momenten van rust gevonden worden, om zo effecten als melancholie te vermijden en creativiteit te stimuleren. Tijd is namelijk niet te meten, het is een vloeiende lijn van ervaringen en momenten in het verleden, heden en de toekomst.

Voor het maken van de film is er onderzoek gedaan naar tijd in de wetenschap en tijd in de filosofie. Vanuit een onderzoek van de Wageningen Universiteit naar de beleving van tijd wordt er gesproken van uiterlijke mechanische kloktijd en innerlijke duur. Hierbij is uiterlijke kloktijd voor iedereen universeel en is de innerlijke duur voor ieder persoon anders op basis van persoonlijke kenmerken zoals geslacht en leeftijd, maar ook op basis van hun omgeving en de kenmerken van die omgeving, zoals uitzicht, hoeveelheid mensen en hoeveelheid geluid. Er bestaat dus geen uniform gevoel van tijdsbeleving, maar wel een manier van tijd aflezen.
Vanuit een onderzoek van de Universiteit van Turku wordt er gesproken over een gezondere relatie met tijd dankzij ervaringen met de natuur. Zo suggereert onderzoeker Dr. Ricardo Correia van een restoratief effect op de mens als het gaat om tijdsperceptie. Volgens hem zijn ervaringen in de natuur ook steeds belangrijker geworden in leefstijlen van tegenwoordig. Uitspraken zoals "tijd is geld" en "tijd spenderen" laten bijvoorbeeld al zien hoeveel waarde tijd voor een persoon kan betekenen in 2025.

Vanuit het filosofische vlak is er kennis opgedaan van de filosofe Joke Hermsen, die praat over kloktijd en innerlijke tijd. Hierbij wordt kloktijd gekoppeld aan de griekse god Chronos en innerlijke tijd aan de god Kairos. Volgens haar heeft Chronos de laatste decennia de overhand gekregen waardoor onze innerlijke tijdsbeleving naar de achtergrond is gevallen. We jagen onszelf volgens Hermsen op met een constant gebrek aan tijd. Hier kunnen we ons van bevrijden om in een moment van innerlijke tijd te komen. Daarvoor moet er rust genomen worden en soms zelfs verveling ervaard worden om die momenten van innerlijke tijd te kunnen beleven. Het gaat er dan ook niet om dat er een keuze gemaakt moet worden tussen leven in kloktijd of innerlijke tijd, maar om een goede balans in de twee percepties te vinden. Zodra de balans overslaat naar kloktijd wordt je namelijk geleefd en heb je moeite me het zoeken van zielsverwantschap met anderen.

De filmtitel verwijst naar het belang van innerlijke tijd in het jaar 2025. De kijker wordt meegenomen als hoofdpersonage in een verhaal dat laat zien wat er gebeurt zodra iemand te veel naar de klok leeft. Door middel van time-lapse geschoten beelden in grote omgevingen met veel mensen wordt een andere manier van tijd ervaren, die voor vele mensen niet gebruikelijk is, om een gevoel van ongemak op te roepen. Aangevuld door filmmuziek die het gevoel van de kijker nog beter beïnvloedt laat de film de kennis overbrengen dat er in 2025 bewuste momenten van rust genomen moeten worden. Zo is de film een goede gespreksopener voor het onderwerp en een begin van aanzetting tot verandering van gedrag.

Bekijk de film hier: https://youtu.be/cLE0K4altU0