Parkcast Valkenberg
Hoe kan ik een ontwerp maken dat jongvolwassenen uitnodigt om hun persoonlijke verhalen in relatie tot erfgoed te delen, zodat dit leidt tot meer onderlinge zichtbaarheid en betrokkenheid bij erfgoed?
Wat als erfgoed niet verstopt ligt achter museumglas, maar gewoon tussen het gras van een stadspark?
Wat als het verhaal van een vriend, een geliefde of een onbekende net zo waardevol is als dat van Willem van Oranje?
Parkcast Valkenberg is een ode aan het alledaagse. Aan de momenten die klein lijken, maar groot zijn in betekenis. In het hart van Breda, tussen de bomen, bankjes en kleedjes, vertellen jongvolwassenen hun verhaal. Verhalen over liefde, verlies, vriendschap en stilte. Verhalen die ons verbinden met elkaar én met de stad.
Verspreid door Park Valkenberg staan vitrines gevuld met objecten. Geen kroonjuwelen, maar een blikje bier, een parfumflesje, een bak druiven en nog veel meer. Elk object draagt een herinnering, elke herinnering een stem. Scan de QR-code en luister. Bewonder & beleef, het erfgoed dat jij meegeeft!
Dit is geen geschiedenisles. Dit is het erfgoed van vandaag!
Probleemstelling
Sinds 2024 heeft Nederland het Verdrag van Faro ondertekend. Dit verdrag stelt een nieuwe visie op erfgoed vast. Daarbij ligt de focus niet langer op de objecten of plekken, maar veel meer op de verhalen en de mensen die daarbij horen. In plaats van het conserveren van de verf op het schilderdoek, vragen we ons af wie de personen op het doek waren en welk verhaal erachter schuilt.
Helaas krijgen veel jongvolwassenen maar weinig mee van deze nieuwe blik op erfgoed. Ze zijn niet zichtbaar in de erfgoedwereld van vandaag en worden ook niet bereikt om mee te werken aan het creëren en vastleggen van erfgoed.
Daarom is er een ontwerp gemaakt dat zich richt op deze nieuwe benadering van erfgoed voor jongvolwassen, met een focus op het heden. Want de verhalen die wij nu delen, zijn net zo relevant als die van de koningen en koninginnen 400 jaar geleden.
Oud erfgoed
Oud erfgoed zijn de overblijfselen uit het (verre) verleden die cultureel of historisch belangrijk zijn. Daarbij kan gedacht worden aan de grote kerk in de stad, de kunst in het Stedelijk Museum en de monumentale panden in het centrum. Dit erfgoed wordt vaak beheerd en gepresenteerd door officiële instellingen zoals musea of heemkundekringen, en richt zich veelal op objecten of gebeurtenissen die als collectief waardevol worden beschouwd. Deze collectie bepaalt namelijk (voor een deel) onze identiteit. Het geeft aan wat wij als bewoners van de stad belangrijk vinden en vonden in ons dagelijks leven.
Nieuw erfgoed
Nieuw erfgoed, zoals in dit onderzoek centraal staat, draait om de verhalen en ervaringen van mensen in het heden. Het zijn persoonlijke herinneringen, dagelijkse gebruiken en sociaal-culturele gebeurtenissen die vandaag plaatsvinden, maar net zo bepalend zijn voor onze identiteit. In dit project worden deze verhalen zichtbaar gemaakt als erfgoed van nú, waarbij mensen zelf bepalen wat voor hen van waarde is.
Parkcast Valkenberg
Daarom is er nu Parkcast Valkenberg. In plaats van te focussen op traditioneel, historisch erfgoed, staat in dit ontwerp het persoonlijke en hedendaagse verhaal centraal. Vanuit de gedachte dat ook de verhalen van vandaag waardevol zijn voor toekomstige generaties, is gezocht naar een manier om deze verhalen op een toegankelijke en betekenisvolle manier zichtbaar te maken in de openbare ruimte.
Als resultaat is er een interactieve expositie ontwikkeld in Park Valkenberg: een plek in het hart van Breda met zowel historische betekenis als maatschappelijke relevantie. De expositie bestaat uit zogenaamde "PODS" – kleine kastjes waarin persoonlijke objecten worden gepresenteerd die symbool staan voor verhalen van jonge Bredanaren. Maak een rondje door het park heen en vinden de verhalen. Elk verhaal is te beluisteren via een QR-code, waarmee bezoekers worden meegenomen in de persoonlijke beleving van een ander. Hierna kan je als luisteraar je eigen verhaal insturen en jouw eigen erfgoedverhaal met de stad te delen.
