Refraction

by Rogier van Dijk

Hoe kan een lichtinstallatie de perceptie van de werkelijkheid veranderen van micro- naar macro schaal?

Wat zie je, en wat mis je? En ben je je daar eigenlijk van bewust?

Met de lichtinstallatie Refraction onderzoek ik hoe licht als materiaal kan worden ingezet om onze waarneming te beïnvloeden, en hoe een lichtinstallatie ons kan laten schakelen tussen micro- en macroperspectieven van de werkelijkheid. Tijdens mijn ontwerp- en onderzoekstraject ontdekte ik dat licht veel meer is dan een visueel hulpmiddel. Het kan functioneren als een bijna tastbaar driedimensionaal materiaal.

Refraction is geïnspireerd op het Fishtank-experiment, een gedachte-experiment dat de vraag oproept of een vis zich bewust is van de grenzen van zijn omgeving. Op dezelfde manier stelt deze installatie vragen over hoe wij als mensen de werkelijkheid ervaren. Leven we binnen kaders zonder dat we het doorhebben? Zijn we ons bewust van de schaal waarin we bewegen, van het kleine tot het grotere geheel? Refraction nodigt uit tot reflectie op deze vragen en maakt die abstracte gedachten voelbaar in een interactieve, ruimtelijke ervaring.

Door experimenten met sensoren, rook, projecties en bewegingsdetectie ontwikkelde ik een interactieve installatie waarin de gebruiker centraal staat. Zonder uitleg, zonder knoppen. Alleen jij, de ruimte en het licht. De installatie nodigt uit tot verwondering, speelt met schaal, en laat je ervaren hoe klein je soms kunt zijn in iets dat oneindig lijkt en andersom.

De installatie maakt gebruik van een Kinect-sensor die bewegingen registreert, in combinatie met projectie en rook. Hierdoor wordt licht als driedimensionaal materiaal zichtbaar. Alleen door te bewegen ontstaat interactie. Door te blijven ontdekken wordt het systeem achter de installatie langzaam duidelijk. Het hele project is geprogrammeerd in het programma TouchDesigner.

Gebruikers ervaren een verschuiving in perspectief van micro naar macro. Deze schaalverandering speelt met het gevoel van perceptie en plaats in de ruimte, en roept reflectie op over de relatie tussen lichaam, omgeving en technologie.

Refraction laat zien dat licht veel meer kan zijn dan een technisch hulpmiddel. Het is een krachtig medium dat mensen kan aanzetten tot verwondering. De installatie is niet alleen een artistieke beleving, maar ook een uitnodiging om bewuster te kijken naar de wereld én naar jezelf.