Theater Beleven We SAMEN
Hoe kan je via een verbindend en toegankelijk ontwerp in de theaterfoyer bijdragen aan een algemeen groepsgevoel, waardoor theaterbezoekers meer rekening zullen houden met elkaar en daardoor ieders theaterbeleving zal verbeteren?
'Theater Beleven We SAMEN' is een interactief ontwerp in de foyer van het theater dat bijdraagt aan meer bewustzijn, empathie en verbondenheid tussen theaterbezoekers. Met als doel het groepsgevoel te versterken, zodat mensen meer rekening met elkaar houden en de theaterbeleving voor iedereen fijner wordt.
Iedereen die weleens naar het theater gaat, kent het wel: een rinkelende telefoon, geknisper van etenswaren of iemand die net iets te hard fluistert. Het lijken kleine dingen. Maar toch stoort het flink veel mensen die graag van hun middag of avond willen genieten. Dit onderzoek begon bij die frustratie, maar groeide uit tot een zoektocht naar hoe een ontwerp kan bijdragen aan een fijnere theaterervaring. Niet door met de vinger te wijzen naar mensen die het 'niet goed doen', maar juist door de verschillende soorten bezoekers met elkaar te verbinden.
Door middel van literatuuronderzoek, research through design en veldwerk binnen de context van het theater werd duidelijk dat dit storende gedrag meestal niet met opzet wordt vertoond. Soms weten mensen niet goed wat er precies van hen wordt verwacht of hebben ze totaal niet door dat hun gedrag storend is voor anderen. Wanneer er tijdens een voorstelling iets voorvalt vinden veel mensen het ook lastig om de persoon in kwestie (in het moment) erop aan te spreken.
"Er heerst een soort taboe op het onderwerp en dat maakt het gevoelig en lastig bespreekbaar."
In plaats van het storende gedrag te benadrukken, richt het eindontwerp zich op wat mensen wél willen en wat ze andere theaterbezoekers gunnen: een prettige avond, samen kunnen lachen of geraakt worden door hetgeen wat ze gaan zien.
'Theater Beleven We SAMEN' is een interactieve installatie in de foyer van het theater, waar bezoekers, nog voordat de voorstelling begint, kort hun wens of verwachting voor die avond of middag kunnen inspreken. Deze opname wordt automatisch omgezet naar tekst en geluid, en samen met de bijdragen van andere theaterbezoekers getoond op een groot scherm. Zo krijg je een visuele en auditieve representatie van met wie je in de zaal zit, wat mensen graag zouden willen beleven en wat ze elkaar toewensen.
"Zo ontstaat een moment van verbinding tussen bezoekers die elkaar niet kennen en sterker nog elkaar misschien niet eens hebben gezien, laat staan gesproken."
"'Theater Beleven We SAMEN' nodigt uit om even stil te staan bij het feit dat je niet alleen in de zaal zit, maar samen met andere mensen die iets leuks of moois willen meemaken."
Door de focus te leggen op empathie en groepsgevoel (gebaseerd op gedragstheorieën van Émile Durkheim en Daniël Batson) houden de verschillende bezoekers meer rekening met elkaar. Waar de focus van het onderzoek aanvankelijk vooral lag op de persoonlijke frustratie en de neiging om storend gedrag te corrigeren, bleek gaandeweg dat die belerende manier juist averechts werkte. De echte impact lag niet in het aanspreken van bezoekers die ‘storend’ gedrag vertonen, maar in het versterken van het gevoel dat je samen in die theaterzaal zit.