Een Zittend Leven

De gevolgen van te lang stilzitten (oftewel sedentair gedrag) zijn niet meteen te merken. Je voelt je misschien wat zwak als je opstaat, maar jaren later loop je risico op ernstige klachten. Denk hierbij aan hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en verschillende vormen van kanker. Er wordt vermoeden dat er jaarlijks 5.800 mensen overlijden aan bewegingsarmoede. Zitten is daar dus deel van.

Dat we zoveel zitten is moeilijk te veranderen uit eigen initiatief of motivatie, veel mensen moeten nou eenmaal zitten voor hun werk. Of dat nou volgens sociale normen is, of omdat het simpelweg niet anders kan.

Het is moeilijk om iemands gedrag aan te passen wanneer ze er zelf al bewust van zijn dat dat gedrag slecht voor ze is. Mensen blijven roken, alcohol consumeren en drugs gebruiken ondanks dat ze bekend zijn met de gevolgen.

Als het gaat om bewegen zegt een deel van de Nederlandse bevolking zelf al het maximale te doen om gezond te blijven, of wil niet meer doen. Het is voornamelijk het andere deel die de verantwoordelijkheid zal moeten nemen om gezonder te leven.

Zit-sta bureau's worden meestal niet door iedereen in de ruimte gebruikt, omdat er altijd wel iemand is die gaat zitten. Mensen doen elkaar na, dus de ander gaat ook zitten. Meldingen op je telefoon over dat je meer moet bewegen negeer je en begin je irritant te vinden.

ONTWERP

Een conventioneel hulpmiddel is niet per sé de oplossing voor dit probleem. Het langzaam veranderen van omgeving is waar de eerste stap gezet moet worden.

Het ontwerp is het tegenovergestelde van comfort. De normalisering van het vele zitten wordt hierbij omgekeerd. Je kunt niet meer zitten. Je wordt uitgenodigd om te leunen.

Door de gebruiker te laten wennen aan staan en leunen waar zitten niet nodig is, wordt de volgende stap naar een ruimte zonder stoelen makkelijker gemaakt.

Er wordt een zinvolle ervaring gecreëerd voor de gebruiker in een context die normaliter helemaal niet waardevol is. 

CONTEXT

De gebruiker komt het ontwerp tegen in gangen van onderwijsinstellingen. Op de meeste plekken staan er nu banken of andere zitgelegenheden. Het is een plek waar voornamelijk onnodig wordt gezeten. Je kunt natuurlijk beargumenteren dat het op veel plekken onnodig is om te zitten. Daarom is dit een startpunt voor het aankaarten van het probleem. In deze context ga je zitten omdat je wacht, je doet eigenlijk niks anders. In de context zijn andere zittingen weggenomen uit de omgeving.

BELEVING

De gebruiker komt aan in de gang om daar kort te wachten. In de gang staan geen zittingen meer, alleen maar een rij met het ontwerp. Wanneer de gebruiker het ontwerp ziet merken ze de vormgeving op. Ze benaderen het ontwerp om erop te gaan leunen en zien vervolgens dat er een soort label op zit. Dit label geeft de gebruiker inzicht op het gehele metafoor in de vormgeving: te veel zitten wordt je dood. Het volledige ontwerp roept reflectie op. Hoeveel zit ik eigenlijk? Het “onzichtbare” probleem wordt voor de gebruiker zichtbaar en wanneer anderen de gebruiker benaderen ontstaat er kans op een gesprek. 

De volgende keren dat de gebruiker tegen het ontwerp leunt, denken ze terug aan het gesprek, hun zelfreflectie en de bestaande normen waarin zitten niet weg te denken is.