Out of frame
Hoe kan framing van informatie leiden tot een vertekend beeld van de werkelijkheid bij gebruikers?
De aandachtseconomie beschrijft een systeem waarin menselijke aandacht een economisch verdienmodel is geworden. In een medialandschap dat wordt gedomineerd door algoritmes, platforms en constante informatiestromen, is zichtbaarheid belangrijker dan volledigheid en betrokkenheid belangrijker dan nuance. Informatie concurreert niet langer op inhoud, maar op emotionele impact, herkenbaarheid en snelheid.
Binnen dit systeem speelt framing een centrale rol. Framing is het proces waarbij informatie zó wordt gepresenteerd dat bepaalde interpretaties worden gestimuleerd, terwijl andere naar de achtergrond verdwijnen. Dit gebeurt vaak subtiel: door woordkeuze, beeldgebruik, timing of het weglaten van context. Het resultaat is dat complexe gebeurtenissen worden teruggebracht tot eenvoudige narratieven, waarin tegenstellingen worden uitvergroot en ambiguïteit verdwijnt.
De kernvraag die hieruit voortkomt is niet alleen hoe framing werkt, maar wat het met ons doet. Hoe vormt de continue blootstelling aan geframede informatie onze perceptie van de werkelijkheid? En hoe draagt dit bij aan polarisatie, misverstanden en het ontstaan van conflict?
Out of frame behandeld die bredere maatschappelijke context. Niet om een eenduidig antwoord te geven, maar om invoelbaar te maken hoe vanzelfsprekend en krachtig framing binnen de aandachtseconomie functioneert.
De aandachtseconomie maakt gebruik van een reeks terugkerende mechanismen die bepalen hoe informatie wordt waargenomen en geïnterpreteerd. Deze mechanismen zijn zelden zichtbaar, maar sturen wel actief ons denken en handelen.
Informatie wordt selectief gepresenteerd en altijd binnen een bepaald kader geplaatst. Context is beperkt, nuance wordt versimpeld en emotie werkt als versneller van betekenisgeving. Door herhaling en consistentie ontstaat overtuiging, zelfs wanneer het beschikbare beeld onvolledig is.
Interactie speelt hierin een versterkende rol: zodra een gebruiker keuzes maakt op basis van geframede informatie, wordt die framing bevestigd en verdiept. Zo ontstaat een zelfversterkend proces waarin perceptie, overtuiging en gedrag steeds verder uit elkaar kunnen groeien.
Hoe ontwerp ik een multiplayer ervaring die ervaarbaar maakt hoe snel framing kan leiden tot conflict tussen mensen met hetzelfde doel, en daardoor mensen de ruimte te geven om zelf kritischer na te laten denken over wat voor informatie ze binnen krijgen?
Out of frame vertaalt deze abstracte mechanismen naar een interactieve ervaring waarin framing niet wordt uitgelegd, maar ervaren. Het doel van het project is om gebruikers bewust te maken van hun eigen rol binnen de aandachtseconomie: niet als passieve ontvangers van informatie, maar als actieve deelnemers die betekenis geven, oordelen vormen en partij kiezen op basis van wat zij te zien krijgen.
De gebruikers krijgen te maken met situaties en tegenstanders waarvan de betekenis volledig wordt bepaald door beschrijvingen, toon en context. Er is geen objectieve waarheid beschikbaar, alleen perspectieven die overtuigend genoeg zijn om gevolgd te worden. Door keuzes te laten voortkomen uit beperkte en emotioneel geladen informatie, worden mechanismen als framing, contextverlies en confirmation bias voelbaar gemaakt.
Als ontwerper positioneer ik mij niet als iemand die een oordeel oplegt, maar als iemand die structuren blootlegt. Out of frame is bewust terughoudend in expliciete duiding, zodat de gebruiker ruimte krijgt om eigen aannames te herkennen en te bevragen. Conflict functioneerd hierbij niet als spektakel, maar als gevolg: een logisch eindpunt van een systeem waarin aandacht, versnelling en framing centraal staan.
Out of frame bevindt zich op het snijvlak van interactief ontwerp, game design en maatschappelijk commentaar. Het is bedoeld als ervaringsobject dat uitnodigt tot reflectie, niet alleen op de inhoud van de ervaring zelf, maar op de bredere mediadynamiek waarin we ons dagelijks begeven.