Share Wear
Hoe kan een ontwerp jonge meiden op een plezierige manier stimuleren om duurzamere modekeuzes te maken?
Dit onderzoek richt zich op fast fashion. Fast fashion betekent letterlijk ‘snelle mode’ en gaat over het snel en goedkoop produceren van kleding die inspeelt op de laatste trends. Hierdoor worden consumenten aangemoedigd om steeds vaker nieuwe kleding te kopen en kleding sneller af te danken.
In dit onderzoek neem ik je mee in mijn volledige proces: van het onderzoeken van de doelgroep tot het ontwerpen en testen van een app die jonge meiden op een positieve en toegankelijke manier stimuleert om minder kleding te kopen en bewustere, duurzamere modekeuzes te maken. Het doel is niet alleen om bewustwording te creëren, maar vooral om duurzaamheid leuk, laagdrempelig en haalbaar te maken.
Probleemstelling
Elk jaar worden er wereldwijd zo’n honderd miljard kledingstukken geproduceerd. Een groot deel daarvan belandt al binnen één jaar op de vuilnisbelt of in de verbrandingsoven. Kleding is inmiddels zo goedkoop geworden dat we het vaak als een wegwerpproduct behandelen. Vergeleken met vijftien jaar geleden kopen we ongeveer zestig procent meer kleding, terwijl we die juist steeds minder dragen. Gemiddeld wordt een kledingstuk in totaal maar zeven keer gedragen.
Niet alleen gedragen kleding, maar ook geretourneerde en onverkochte items zorgen voor een enorme belasting van het milieu. Veel van deze kleding wordt weggegooid omdat er geen afzetmarkt meer voor is. Daarnaast werken veel fabrieksarbeiders die onze kleding maken onder slechte omstandigheden en komen zij tijdens het productieproces in aanraking met schadelijke en giftige stoffen. Al deze factoren samen maken dat de mode-industrie, na de olie-industrie, één van de meest vervuilende industrieën ter wereld is en verantwoordelijk is voor ongeveer tien procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot. [1]
Positionering
De aanleiding voor dit afstudeerproject ontstond tijdens mijn minor. Kleding heeft mij altijd al geïnteresseerd, al van jongs af aan. Die interesse heb ik waarschijnlijk meegekregen van mijn vader en mijn oma, die allebei af en toe zelf kleding maakten. Ik hoef niet per se op te vallen of het meest originele te dragen, maar wanneer ik een outfit aan heb waarin ik mij prettig voel, geeft dat mij zelfvertrouwen. Dat vind ik erg belangrijk.
Vorig jaar koos ik voor de minor Fashion Design & Marketing, met als doel meer te leren over naaien en marketing. Tijdens deze minor werkte ik samen met vier anderen aan het ontwerpen van een collectie voor een merk. Dit vond ik erg leuk en leerzaam om te doen. Daarnaast kregen we lessen over duurzaamheid, een onderwerp waar ik mij daarvoor nog niet echt in had verdiept. Ik wist natuurlijk wel dat goedkope kleding kopen niet goed is voor het milieu, maar ik was me niet bewust van hoe groot het probleem was.
Door deze lessen kreeg ik nieuwe inzichten in fast fashion en begon ik mijn eigen koopgedrag te veranderen. Ik kocht minder nieuwe kleding en begon met het upcyclen van kleding die ik al had. Op dat moment dacht ik: als ik dit kan, dan kunnen veel anderen dat ook. Vanuit die gedachte ontstond mijn motivatie om op een toegankelijke manier gedragsverandering te stimuleren. Dat vormde uiteindelijk de basis voor dit afstudeerproject.
Share Wear
Uit mijn onderzoek is uiteindelijk Share Wear ontstaan. Share Wear is een app voor jonge meiden die geïnteresseerd zijn in mode en trends, maar die ook bewuster willen omgaan met duurzamere mode keuzes, zonder dat dit veel extra moeite kost. Ze houden van het gevoel dat je krijgt bij iets nieuws dragen, die bekende dopamine-kick, maar het gevolg van steeds nieuwe kleding kopen is vaak dat het overzicht in de kledingkast verdwijnt.
Met Share Wear kunnen gebruikers hun kledingkast digitaliseren. Dit is een eenmalige, tijdrovende klus, maar zodra alle kleding in de app staat, zorgt het voor veel overzicht. Kledingstukken kunnen worden gecategoriseerd en voorzien van tags, waardoor items makkelijk terug te vinden zijn. De app doet hierbij suggesties voor tags met behulp van AI. Vervolgens kunnen gebruikers hun vriendinnen volgen en een kijkje nemen in elkaars digitale kledingkast. Wanneer iemand interesse heeft in een item, kan zij een leenverzoek sturen. De eigenaar van het kledingstuk kan dit verzoek accepteren of weigeren. Kledingstukken die iemand liever niet uitleent, kunnen eenvoudig worden ingesteld op ‘niet uitlenen’.
Om kledingstukken meer betekenis te geven, zijn er hartjes toegevoegd. Deze hartjes laten zien hoe gehecht iemand is aan een bepaald kledingstuk. Het is een extra signaal dat aangeeft dat je zorgvuldig met elkaars spullen moet omgaan.
Mocht je toch per ongeluk een vlek maken op bijvoorbeeld iemands jas, dan helpt de app je bij het bedenken van een passende oplossing. Op deze manier wordt het onderlinge vertrouwen versterkt en worden ongemakkelijke situaties zoveel mogelijk voorkomen.
De app is gratis te gebruiken doordat Share Wear samenwerkt met de H&M Foundation. Deze stichting ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een duurzamere textielindustrie, met als doel de uitstoot van broeikasgassen elke tien jaar te halveren richting 2050 en tegelijkertijd een eerlijke transitie voor mens en planeet te bevorderen. De H&M Foundation, gefinancierd door de familie Persson, zet zich in voor structurele veranderingen binnen de textiel waardeketen. In de app kunnen gebruikers meer lezen over de activiteiten en projecten van de stichting.[2]
Conclusie
Het uiteindelijke doel van Share Wear is om jonge meiden bij te laten dragen aan gedragsverandering: gebruikers worden gestimuleerd om eerst te kijken wat er al is, voordat zij iets nieuws aanschaffen. Hiermee laat dit ontwerp zien dat duurzame mode keuzes niet streng of ingewikkeld hoeven te zijn, maar juist leuk, sociaal en vanzelfsprekend kunnen worden geïntegreerd in het dagelijks leven van jonge meiden. En uiteindelijk zo stap voor stap bij te dragen aan een eerlijkere en schonere planeet.
[1]BNNVARA.(09-12-2018).We dragen onze kleding gemiddeld nog maar 7 keer.https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/we-dragen-onze-kleding-gemiddeld-nog-maar-7-keer
[2]H&M Foundation.Promoting just climate solutions for the textile industry. https://hmfoundation.com/