Tiktak

by Twan van Ooijen

Het bewust maken van studenten van de hoeveelheid tijd die ze onbewust verliezen aan smartphone-gebruik zodat ze hier meer controle over krijgen.

Why:

Studenten spenderen een groot deel van de dag op hun smartphone. Ze komen er pas achteraf achter, hoeveel tijd er is verstreken en vaak schrikken ze dan van de hoeveelheid. De oorzaak hiervan is voornamelijk het ontwerp van de apps die studenten veel gebruiken. Uit gesprekken met de doelgroep is naar voren gekomen dat Instagram en Tiktok verreweg de meest gebruikte apps zijn onder de studenten. Wanneer studenten op deze apps door content heen scrollen komen ze in een infinite scroll terecht, dat inhoudt dat je toegang hebt tot een oneindige lijst aan content waar je doorheen kunt navigeren door middel van verticale scrolls. [1] De combinatie van de infinite scroll met het algoritme dat op basis van jouw kijkgedrag content selecteert die je interesseert, zorgt ervoor dat de gebruiker in een zogenoemde flowstate [2] terechtkomt. Deze flowstate zorgt ervoor dat studenten de grip op het verloop van tijd verliezen en ze na een scrol sessie op sociale media vaak schrikken van het tijdstip als ze hun telefoon wegleggen. Ik vind het zonde dat studenten onbewust zoveel kostbare tijd kwijtraken aan het kijken van video’s van momenten uit andermans leven terwijl ze deze tijd ook kunnen gebruiken om andere dingen te doen in hun eigen leven met hun sociale kring.[3]

How:

Middels een product dat studenten door middel van scrollen duidelijk maakt dat er ongemerkt veel tijd verstrijkt tijdens hun dagelijkse scrol sessies zodat ze op het moment zelf al kunnen nagaan of ze dit echt willen of niet en ze op tijd kunnen ingrijpen. Al die scrolsessies, dag in dag uit samen stapelen een enorme hoeveelheid tijd op waarvan ik het zonde vind als studenten dat onbewust verliezen aan het staren naar het schermpje van hun smartphone.

What:

Een mobiele app genaamd Tiktak neemt je mee in een verhaal over een boom in een park, die zijn omgeving niet goed meer meekrijgt omdat hij gefocust is op de mensen in een huis dat aan het park grenst. Aan het begin van het verhaal zie je de boom in het park staan en steekt er een stevige wind op waardoor een van de takken van de boom afbreekt en er een oog-vormig litteken ontstaat. Later in het verhaal kijk je door dit oog vanuit het perspectief van de boom in het park en ervaar je hoe de focus die een flowstate creëert, ervoor kan zorgen dat je je hele omgeving om je heen verliest. De focus op het huis staat symbool voor hoe de sociale media apps onze focus weten te grijpen dusdanig dat we onze omgeving niet meer meekrijgen en het verloop van tijd vergeten.

De context waarin deze app gebruikt wordt, is in de vorm van een installatie op het treinstation. Dit omdat de doelgroep heeft aangegeven hun telefoon het meest te gebruiken tijdens het reizen met de trein omdat de omgeving dan niet interessant genoeg gevonden wordt en ze uit verveling beginnen met scrollen.

Referenties
[1] Freedom.to, “Infinite scroll and the hidden cost of endless content,” n.d. [Online]. Available: https://freedom.to/blog/infinite-scroll/.
Accessed: Nov 13, 2025.

[2] G. Cheron, “How to measure the psychological ‘flow’? A neuroscience perspective,” Frontiers in Psychology, vol. 7, art. no. 1823, Dec. 2016, doi: 10.3389/fpsyg.2016.01823.
Accessed: Okt. 7, 2025.

[3] PubMed article on smartphone addiction (PMID: 27196725). PubMed. [Online].Available: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27196725/
Accessed: Oct. 12, 2025.